2025 YILI VERGİ HARCAMALARI RAPORUNA GÖRE VAZGEÇİLEN VERGİ TUTARI

14.05.2026

 

İmdat TÜRKAY/Mükellef Hizmetleri Grup Başkanı

Özet: Gelir İdaresi 2025 Yılı Vergi Harcamaları Raporunu yayınlandı. Vergi harcaması; devletin ekonomik, sosyal ve çevresel amaçlarla standart vergi sisteminden sapmalar nedeniyle toplumdan almaktan vazgeçtiği vergilerdir. 2025 yılında vergiler bazında toplam 3 trilyon 170,3 milyar lira tutarında vergi harcaması gerçekleşmiş olup en büyük pay 1.483,7 milyar ile gelir vergisinde olmuştur. 2025 yılında vazgeçilen vergi gelirlerinin yani vergi harcamalarının GSYH’ye oranı ise %5,1 olmuştur.

Anahtar kelimeler: Vergi harcaması, 2025 Vergi Harcamaları Raporu, istisna/muafiyet/indirim, vergi türü bazında vergi harcaması.

 

1. Vergi Harcamasının Mahiyeti

Kamu maliyesi içinde yer alan bir kavram olarak bilinen vergi harcaması, devletlerin toplaması gereken geliri azaltan, vergi muafiyetleri ve istisnaları ile standart vergi sisteminin dışında kalan ayrıcalıklardır. OECD ülkelerinin çoğunda olduğu gibi ülkemizde de vergi harcaması raporları ile bütçe süreci birlikte parlamentoya sunulmaktadır. OECD’ ye göre vergi harcamaları; doğrudan bir kamu harcaması yoluyla değil, bir referans (benchmark) vergi sistemine kıyasla vergi yükümlülüklerinin azaltılması suretiyle gerçekleştirilen kamu kaynak transferleridir.

5018 sayılı Kanununun 18. maddesi gereğince, merkezî yönetim bütçe kanun teklifine, TBMM’de görüşülmesi sırasında dikkate alınmak üzere Cumhurbaşkanlığı tarafından  “Vergi muafiyeti, istisnası ve indirimleri ile benzeri uygulamalar nedeniyle vazgeçilen kamu gelirleri cetveli” de eklenmektedir.

5018 sayılı Kanunu gereğince; gelir vergisi kanunu, kurumlar vergisi kanunu, katma değer vergisi kanunu, özel tüketim vergisi kanunu, gider vergileri kanunu (banka ve sigorta muameleleri vergisi ve özel iletişim vergisi) ile motorlu taşıtlar vergisi kanununda yer alan istisna, muafiyet ve indirimlerden vergi harcaması niteliğinde olanlara ilişkin hesaplanan toplam vazgeçilen vergi, her yıl düzenli olarak merkezi yönetim bütçe kanunları ekinde kamuoyuna duyurulmaktadır.

 

2. 2025 Yılı Vergi Harcamaları Raporu Yayınlandı

Gelir idaresi Başkanlığı 2025 yılı Vergi Harcamaları Raporu’nu yayınladı. 2025 yılı Vergi Harcamaları Raporunda 2024-2028 yıllarına ilişkin vergi harcamaları tahmin tutarları başta Gelir İdaresinin kendi verileri olmak üzere, ilgili bakanlık, kurum, kuruluş ve sivil toplum örgütlerinden elde edilen veriler ve güncellenen metotlar ile yeniden hesaplanmıştır. (https://www.gib.gov.tr/kurumsal/planlar-ve-raporlar/vergi-harcamalari-raporlari)

2025 yılında gelir, kurumlar, katma değer, özel tüketim, banka ve sigorta muameleleri, motorlu taşıtlar ve özel iletişim vergilerinde toplam 3.170,3 milyar TL tutarında vergi harcaması tahmin edilmiştir. Bu harcamanın 2025 yılı GSYH’sine oranı %5,1’dir. Yapılan vergi harcamasının; 1.483,7 milyar TL’si gelir vergisi, 752,9 milyar TL’si kurumlar vergisi, 605 milyar TL’si katma değer vergisi, 76,9 milyar TL’si özel tüketim vergisi, 251,8 milyar TL’si ise diğer vergiler kaynaklı olmuştur.

 

3. 2025/2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri İçinde Vergi Gelirlerinin Payı

2025 yılı vergi harcamaları tutarına geçmeden önce 2025 ve 2026 yılı bütçe büyüklerine kısaca bakmakta fayda vardır. 2025 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri hedefine baktığımızda 12.800,30 milyar olduğu, yılsonu gerçekleşmeye baktığımızda ise 12.835,50 milyar olduğu ve hedefin 35 milyar üzerinde gerçekleşme olduğu görülmektedir. 2025 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Gelirlerinin %87’sini oluşturan vergi gelirleri hedefinin 11.138,80 milyar olduğu, yılsonu gerçekleşmenin ise 11.049,50 milyar olduğu ve hedefin %99,2 oranında gerçekleştiği görülmektedir.

2026 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri hedefine baktığımızda ise 16.266,10 milyar olduğu, bütçe gelir hedefinin %85’ini oluşturan vergi gelirleri hedefinin ise 13.833,10 milyar olduğu görülmektedir. 31/12/2025 tarih ve 7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda; 2026 yılı merkezi yönetim bütçe giderleri 18.978,80 milyar, merkezi yönetim bütçe gelirleri hedefinin ise 16.266,10 milyar olduğu ve dolayısıyla bütçe dengesinde -2.712,70 milyar bütçe açığının öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Öngörülen bütçe açığı gayrisafi yurtiçi hasılanın %3,5'ini oluşturmaktadır.

 

4. 2025 Yılında Vergi Türü Bazında Vergi Harcamaları

Bilindiği üzere, 2024 yılında vergiler bazında toplam 2 trilyon 454 milyar lira tutarında vergi harcaması gerçekleşmişti. 2025 yılı Vergi Harcamaları Raporunda 2024-2028 yıllarına ilişkin vergi harcamaları tahmin tutarları, kurumlardan alınan veriler ve güncellenen metotlar ile yeniden hesaplanmıştır. Rapora göre, 2025 yılı vergi harcaması tutarı toplam 3 trilyon 170,3 milyar TL’dir. 2026 yılı için öngörülen vergi harcaması tutarı ise 3.597.140 milyon liradır.

2025 yılında gerçekleşen toplam vergi harcamasının;

• 1.483,7 milyar TL’si gelir vergisi,
• 752,9 milyar TL’si kurumlar vergisi,
• 605 milyar TL’si katma değer vergisi,
• 76,9 milyar TL’si özel tüketim vergisi,
• 251,8 milyar TL’si ise diğer vergilerden,

kaynaklanmaktadır. 2025 yılında vazgeçilen vergi gelirlerinin yani vergi harcamalarının GSYH’ye oranı %5,1 olarak gerçekleşmiştir. Son üç yıllık süreçte vegi harcamalarında yaşanan artış son derece anlamlı olmuştur. Rakamlara baktığımızda vergi kanunları içinde en yüksek vergi harcamasının Gelir Vergi Kanununda olduğu görülmektedir.

Vergi Harcaması Raporuna göre 2025 yılında sektör sınıflandırmasına göre en büyük vergi harcaması tutarlarını; gelir vergisinde asgari ücret istisnası, kurumlar vergisinde fon ve ortaklıklara ilişkin kazanç istisnası, KDV’de yem ve gübre teslimlerine sağlanan istisna, ÖTV’de engellilere yönelik araç alımlarında sağlanan istisnalar oluşturmaktadır.

2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ekinde kamuoyuna sunulan verilere göre; 2026 yılında ise gelir vergisinden 1.729 milyar TL, kurumlar vergisinden 768,1 milyar TL, KDV’den 728,6 milyar TL, ÖTV’den 91,7 milyar TL, BSMV, ÖİV ve MTV’den 279,8 milyar TL olmak üzere toplam 3.597,1 milyar TL tutarında vergi harcamasının oluşacağı tahmin edilmektedir.

 

5. 2024-2027 Dönemi Vergi Harcama Tahminleri ve Vergi Harcaması Tahminlerinin GSYH’ye Oranı

Raporda, 2024-2028 dönemi vergi harcaması tahminleri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

 

Tablo 2: 2024-2028 Dönemi Vergi Harcaması Tahminleri (Milyon TL)

Raporda, 2024-2028 dönemi vergi harcaması tahminlerinin GSYH’ye oranı şöyle yer almıştır.

 

Tablo 3: 2023-2027 Dönemi Vergi Harcaması Tahminlerinin GSYH’ye Oranı (%)

Vergi harcaması tahminlerinin genel bütçe vergi gelirlerine oranı ise 2025 yılı için %28,7 olmuştur. Bunun 13,4 puanı gelir vergisi, 6,8 puanı kurumlar vergisi, 5,5 puanı ise KDV kaynaklıdır.

 

Tablo 4: 2024-2028 Dönemi Vergi Harcaması Tahminlerinin Vergi Gelirlerine Oranı (%)

2025 yılı vergi harcaması tutarlarının aynı vergi türü itibarıyla tahsil edilen vergi içindeki payına bakıldığında en yüksek vergi harcamasının gelir ve kurumlar vergisinde oluşacağı tahmin edilmektedir. Gelir vergisi harcaması toplam tutarının gelir vergisi tahsilatına oranı %52,7, kurumlar vergisi harcamaları toplam tutarının kurumlar vergisi toplam tahsilatına oranı ise %61,5’tir.

 

6. Sonuç

Standart vergi sisteminden sapmalar olarak da adlandırılan vergi harcamalarının kapsamına; vergi indirimi, indirimli vergi oranı, vergi istisnası, mahsup, muafiyet ve vergi ertelemeleri girmektedir. Ülkemizde 5018 sayılı Kanunun 18. maddesi gereğince, vergi harcamalarının her yıl bütçe kanununda yer alması hüküm altına alınmış ve böylece vergi harcamalarının bütçeye olan maliyeti ile vergi harcamalarından yararlananlarla ilgili olarak bilgi edinilmesi amaçlanmıştır.

2025 yılında; gelir, kurumlar, katma değer, özel tüketim, banka sigorta muamele, motorlu taşıtlar ve özel iletişim vergilerinde toplam 3.170,3 milyar TL tutarında vergi harcaması oluşmuştur. Bu vergi harcamasının 1.483,7 milyar TL’si gelir vergisi, 752,9 milyar TL’si kurumlar vergisi, 605 milyar TL’si KDV, 76,9 milyar TL’si ÖTV, 251,8 milyar TL’si diğer vergiler kaynaklıdır. 2025 yılında vazgeçilen vergi gelirlerinin GSYH’ye oranı %5,1 olarak hesaplanmıştır. Vergi harcaması tahminlerinin genel bütçe vergi gelirlerine oranı ise 2025 yılı için %28,7 olmuştur.

Vergi Harcaması Raporuna göre 2025 yılında sektör sınıflandırmasına göre en büyük vergi harcaması tutarlarını; gelir vergisinde asgari ücret istisnası, kurumlar vergisinde fon ve ortaklıklara ilişkin kazanç istisnası, KDV’de yem ve gübre teslimlerine sağlanan istisna, ÖTV’de engellilere yönelik araç alımlarında sağlanan istisnalar oluşturmaktadır.

2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ekinde kamuoyuna sunulan verilere göre, 2026 yılında toplam 3.597,1 milyar TL tutarında vergi harcamasının oluşacağı tahmin edilmektedir.

 

*Bu yazıda yapılan açıklamalar, tamamıyla yazarına ait olup, hiçbir şekilde yazarın çalıştığı kurumunu bağlamaz, kurumunun görüşü olarak kullanılamaz ve değerlendirilemez.

 

KAYNAKÇA

1. 31/12/2025 tarih ve 7567 Sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu
2. Gelir idaresi Başkanlığı 2025 yılı Vergi Harcamaları Raporu, https://www.gib.gov.tr/kurumsal/planlar-ve-raporlar/vergi-harcamalari-raporlari