İmdat TÜRKAY/Gelir İdaresi Grup Başkanı
Özet: Gelir Vergisi Kanunu uygulamasında geçerli olacak maktu had ve tutarlar her yıl sonu genel tebliğle belirlenmekte olup bu kapsamda 2026 yılında geçerli olacak beyanname verme sınırları, vergi tarifesi, vergiden istisna edilecek kazanç ve iratlar, binek otomobillerde gider/amortisman kısıtlamasına ilişkin hadler, vergi matrahından ve yıllık beyannameden yapılacak indirim tutarları gibi hususlar 31.12.2025 tarihli ve 33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 332 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenmiştir.
Anahtar kelimeler: 2026 yılı vergi tarifesi, beyanname verme sınırları, mesken istisnası, MSİ’da indirim oranı, binek otomobilde gider/amortisman kısıtlaması, yemek bedeli istisnası.
1. Giriş
2026 yılının ilk çalışmasında öncelikle, 2026 yılının tüm insanlığa ve Ülkemize barış, huzur ve sağlık getirmesinin diler; vergiye taraf olan tüm mükelleflere, meslek mensuplarına ve çalışanlara yaşadıkları vergisel süreçlerde başarılı bir yıl geçirmelerini temenni ederim.
Bu çalışmada, Gelir Vergisi Kanununda yer alan ve 2026 yılında geçerli olacak; gelir vergisi tarifesi, mesken istisna tutarı, çalışanlara verilecek yemek ve servis bedeline ilişkin istisna tutarı, binek otomobillere ait gider ve amortisman sınırları, engellilik indirimi tutarları, basit usule tabi olmanın genel ve özel şartlarına ilişkin hadler, diğer kazanç ve iratlara ilişkin istisna tutarları, yıllık beyanname ile beyan edilmeyecek kazanç ve iratlara ilişkin beyanname verme sınırları gibi maktu had ve tutarlar hakkında 332 seri no.lu GVGT ile belirlenen hususlar kapsamında açıklamalar yapılmıştır.
332 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9/10, 21, 23/8, 23/10, 31, 40/1, 40/7, 47, 48, 68, mükerrer 80, 82, 86, 103 ve mükerrer 121 inci maddelerinde yer alan ve yeniden değerleme oranında artırılan maktu had ve tutarlar, basit usule tabi mükelleflerde toplu belge düzenleme uygulaması ile 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen bir kısım menkul kıymetlerden 2025 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı uygulamasına ilişkin hususlar açıklanmıştır.
2. Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar
193 sayılı Kanunun mükerrer 123 üncü maddesi hükmü uyarınca, aynı Kanunun 9/10, 21, 23/8, 23/10, 31, 40/1, 40/7, 47, 48, 68, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncü maddelerinde yer alan ve 2025 yılında uygulanan had ve tutarlar 585 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2025 yılı için %25,49 olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle belirlenerek 2026 takvim yılında uygulanacak olan had ve tutarlar tespit edilmiştir.
Vergi tarifesi sadece gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde uygulanan bir tarife değil aynı zamanda bazı kazanç ve iratlar içinde yıllık olarak beyanname verme sınırını belirleyen gelir dilimlerini içermesi açısından da çok önemlidir. Örneğin, sosyal medya içerik üreticilerinin, telif kazançlarının ve ücret gelirleri için yıllık beyanname verme sınırı gibi limitler vergi tarifesinin 4. gelir diliminde yer alan tutara göre belirlenmektedir.
332 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile GVK’nın 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2026 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde uygulanmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir. Vergi tarifesine ilişkin aşağıdaki tabloda da görüldüğü üzere ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde üçüncü gelir diliminden itibaren farklılaştırma söz konusudur.
|
Gelir Vergisine Tabi Gelirler (2026 Yılı Gelir Vergisi Dilimleri) |
Oran |
|
190.000 TL'ye kadar |
% 15 |
|
400.000 TL'nin 190.000 TL'si için 28.500 TL, fazlası |
% 20 |
|
1.000.000 TL'nin 400.000 TL'si için 70.500 TL, (ücret gelirlerinde 1.500.000 TL'nin 400.000 TL'si için 70.500 TL), fazlası |
% 27 |
|
5.300.000 TL'nin 1.000.000 TL'si için 232.500 TL, (ücret gelirlerinde 5.300.000 TL'nin 1.500.000 TL'si için 367.500 TL), fazlası |
% 35 |
|
5.300.000 TL'den fazlasının 5.300.000 TL'si için 1.737.500 TL, (ücret gelirlerinde 5.300.000 TL'den fazlasının 5.300.000 TL'si için 1.697.500 TL), fazlası |
% 40 |
|
oranında vergilendirilir. |
|
Ancak, yukarıdaki vergi tarifesi 2026 yılında elde edilen gelirlere uygulanacağından, 2025 yılında elde edilen ve 1-31 Mart 2026 ayında yıllık beyanname ile beyan edilecek gelirlerin beyanında 329 seri no.lu GVGT ile belirlenen ve 2025 yılında geçerli olan aşağıdaki veri tarifesi uygulanacaktır.
|
Gelir Vergisine Tabi Gelirler (2025 Yılı Gelir Vergisi Dilimleri) |
Oran |
|
158.000 TL'ye kadar |
% 15 |
|
330.000 TL'nin 158.000 TL'si için 23.700 TL, fazlası |
% 20 |
|
800.000 TL'nin 330.000 TL'si için 58.100 TL (ücret gelirlerinde 1.200.000 TL'nin 330.000 TL'si için 58.100 TL), fazlası |
% 27 |
|
4.300.000 TL'nin 800.000 TL'si için 185.000 TL (ücret gelirlerinde 4.300.000 TL'nin 1.200.000 TL'si için 293.000 TL), fazlası |
% 35 |
|
4.300.000 TL'den fazlasının 4.300.000 TL'si için 1.410.000 TL (ücret gelirlerinde 4.300.000 TL'den fazlasının 4.300.000 TL'si için 1.378.000 TL), fazlası |
% 40 |
|
oranında vergilendirilir. |
|
GVK’nın 21 inci maddesinde yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan mesken istisna tutarı, 2025 takvim yılında elde edilen kira gelirleri için 47.000 TL olarak uygulanmakta iken, 2026 yılında mesken kira gelirlerine uygulanacak mesken istisna tutarı ise 58.000 TL olmuştur. Bu tutarın altında kalan mesken kira gelirleri için yıllık beyanname verilmeyecek, ancak bu tutarın aşılması halinde yıllık beyanname verilecek ve istisna tutarı beyan edilen gelirden düşülecektir.
GVK’nın mükerrer 80 inci maddesinde yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2025 yılında 120.000 TL iken, 2026 yılı için 150.000 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutarların altında kalan değer artış kazançları için gelir vergisi beyannamesi verilmeyecek, ancak bu tutarın aşılması halinde yıllık beyanname verilecek ve istisna tutarı beyan edilen gelirden düşülecektir.
GVK’nın 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı 2025 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 280.000 TL iken, 2026 yılı için 350.000 TL olarak belirlenmiştir. Yıllık olarak belirlenen bu tutarın altında kalan arizi kazançlar için yıllık beyanname verilmeyecek, ancak bu tutarın aşılması halinde yıllık beyanname verilecek ve istisna tutarı beyan edilen gelirden düşülecektir.
Yıllık beyanname verilmeyecek kazanç ve iratların beyanname verilmeyecek halleri belirten GVK’nın 86/1-d alt bendinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2025 takvim yılı gelirleri için 18.000 TL iken, 2026 yılı için 22.000 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutarın altında kalan söz konusu gelirler için yıllık beyanname verilmeyecektir.
193 sayılı GVK’nın mükerrer 121 inci maddesi hükmü uyarınca; ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar ile kurumlar vergisi mükelleflerinden (finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere), maddede belirtilen şartları taşıyanların yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5'i, ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirilir. Ancak, hesaplanan indirim tutarı, her hâl ve takdirde yıllık olarak belirlenen tutardan fazla olamaz.
Bilindiği üzere %5 indirim tutarının üst limiti, 1/1/2025 tarihinden itibaren verilmesi gereken yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde uygulanmak üzere 9.900.000 TL olarak uygulanmaktaydı. 332 seri no.lu GVGT ile bu tutar, 1/1/2026 tarihinden itibaren verilmesi gereken yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde uygulanmak üzere 12.000.000 TL olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla, 2025 yılına ilişkin olarak Mart-Nisan/2026 aylarında verilecek gelir ve kurumlar vergisi beyannamesinde belirlenen bu yeni tutar olan 12.000.000 TL dikkate alınacak ve hesaplanan indirim tutarı, her hâl ve takdirde yıllık olarak belirlenen bu tutardan fazla olamayacaktır.
GVK’nın vergiden muaf esnafı anlatan 9 uncu maddesinin 10 uncu bendine göre; ayrı bir iş yeri açmaksızın ve sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine ve alet kullanmaksızın oturdukları evlerde imal ettikleri malları internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satanlar gelir vergisinden muaftır. 332 seri no.lu GVGT ile yapılan düzenleme ile GVK’nın 9/10 numaralı bendinde yer alan, internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden yapılan satış hasılatı 2025 yılında 1.580.000 TL iken, 2026 yılında 1.900.000 TL’ye yükseltilmiştir. Bu durumda, muafiyet kapsamında elde edilen hasılatın 2025 yılı için belirlenen tutarı aşması hâlinde, mükellef izleyen takvim yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirilecek ve tekrar bu muafiyetten faydalanamayacaktır.
Ücret ödemelerine ilişkin istisnaların yer aldığı GVK’nın 23 üncü maddesinde yer alan 8 numaralı bendinde yer alan, işverenler tarafından işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedeline ilişkin istisna tutarı, 2025 takvim yılında 240 TL olarak uygulanmak iken, 2026 yılında bir günlük yemek bedeline ilişkin istisna tutarı 300 TL olmuştur.
Bilindiği üzere, işverenler tarafından hizmet erbabına işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, yemek bedelinin nakit olarak verilmesi suretiyle sağlanan menfaatler de istisna kapsamına alınmıştır. Bu kapsamda, hizmet erbabına nakit olarak ödenen yemek bedelinin gelir vergisinden istisna edilebilmesi için; işverenler tarafından işyerinde veya müştemilatında yemek verilmemesi, günlük yemek bedelinin 2026 yılı için 300 TL’yi aşmaması ve fiilen çalışılan günlere ilişkin olması gerekmektedir.
GVK’nın 23/10 numaralı bendinde yer alan, işverenlerce hizmet erbabının işyerine gidip gelmesi için sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı 2025 yılı için 126 TL olarak uygulanmakta iken, 2026 yılında istisna tutarı 158 TL’ye yükseltilmiştir.
GVK’nın 31 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ücret matrahından indirilecek aylık engellilik indirimi tutarları, 1.1.2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. Ancak, 2025 yılı gelirleri için Mart/2026 ayında yıllık beyanname verecek olan ücretli ve serbest meslek kazanç sahiplerinin engellilik indiriminden beyanname üzerinde yararlanma imkanları varsa, 2025 yılı için belirlenen yıllık engellilik indirimi tutarını düşeceklerdir.
|
Engellilik Derecesi |
2026 Yılı Aylık İndirim Tutarları |
|
1. Derece Engelliler İçin (Çalışma gücünün asgari %80’ini kaybetmiş olanlar) |
12.000 TL (2025 yılı 9.900 TL) |
|
2. Derece Engelliler İçin (Çalışma gücünün asgari %60’ını kaybetmiş olanlar) |
7.000 TL (2025 yılı 5.700 TL) |
|
3. Derece Engelliler İçin (Çalışma gücünün asgari %40’ını kaybetmiş olanlar) |
3.000 TL (2025 yılı 2.400 TL) |
Ticari kazançlara ilişkin olarak GVK’nın 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının;
olarak belirlenmiştir.
Yine serbest meslek kazançlarına ilişkin benzer düzenlemenin yer aldığı GVK’nın 68 inci maddenin birinci fıkrasının;
olarak belirlenmiştir.
Basit usule tabi olmanın genel şartları ile ilgili olarak, GVK’nın 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı 2026 yılı için; Büyükşehir belediye sınırları içinde 99.000 TL (2025 yılında 79.000 TL), diğer yerlerde 60.000 TL (2025 yılında 48.000 TL) olarak tespit edilmiştir.
Basit usule tabi olmanın özel şartları ile ilgili olarak GVK’nın 48. maddesinin birinci fıkrasında yer alan hadler 2026 yılı için;
olarak tespit edilmiştir.
3. Basit Usulde Kazanç Tespiti ile İlgili Hususlar
3.1. Kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler
Her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirlenmektedir. Bu kapsamda, 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirlenmiştir. GVK’nın 48 inci maddesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığı kendi yetkisini kullanılarak 2026 yılı için belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.
Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2026 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2025 tarihi itibarıyla aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.
|
Emtianın Cinsi |
Büyükşehir Belediye Sınırları Dışında Kalan Yerlerde |
Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde |
|
||
|
|
|||||
|
Yıllık Alım Ölçüsü (TL) |
Yıllık Satış Ölçüsü (TL) |
Yıllık Alım Ölçüsü (TL) |
Yıllık Satış Ölçüsü (TL) |
|
|
|
|
|||||
|
Değerli Kağıt |
2.100.000 |
2.200.000 |
2.500.000 |
3.000.000 |
|
|
Şeker - Çay |
1.500.000 |
2.100.000 |
1.900.000 |
2.500.000 |
|
|
Milli Piy. Bil., Hemen Kazan, Süper Toto vb. |
1.500.000 |
2.100.000 |
1.900.000 |
2.500.000 |
|
|
İçki (Bira ve Şarap Hariç) - İspirto - Sigara - Tütün |
1.500.000 |
2.100.000 |
1.900.000 |
2.500.000 |
|
|
Akaryakıt (LPG hariç) |
2.200.000 |
2.500.000 |
3.000.000 |
3.500.000 |
|
Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.
3.2. Basit usule tabi mükelleflerde gün sonunda toplu belge düzenleme uygulaması
Anılan Genel Tebliğ ile basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili olarak 215 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlenmesine ilişkin uygulama, 31/12/2026 tarihine kadar uzatılmıştır.
4. 2025 Takvim Yılında Elde Edilen Bir Kısım Menkul Sermaye İradının Beyanında Dikkate Alınacak İndirim Oranı Uygulaması
332 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalara göre, 2025 takvim yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının yıllık beyanında dikkate alınacak indirim oranı uygulaması şöyle olacaktır.
193 sayılı Kanunun 76 ncı maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci fıkrasında, 193 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5), (6), (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.
193 sayılı Kanunun indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun geçici 67 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması bahsi geçen menkul kıymet gelirleri için devam etmektedir.
İndirim oranı; 213 sayılı Kanuna göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmekte olup 213 sayılı Kanun hükümlerine göre 2025 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı %25,49’dur. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise %39,27’dir. Buna göre, 2025 yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında uygulanacak indirim oranı (%25,49/%39,27=) % 64,91 olmaktadır.
Bu kapsamda, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve 193 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden 2025 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratları indirim oranı uygulanmak suretiyle beyan edilecektir.
Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının ve ticari işletmelere dahil kazanç ve iratların beyanında indirim oranı uygulanmamaktadır. Diğer taraftan, 193 sayılı Kanunun geçici 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, anılan Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratları 1/1/2006 tarihinden itibaren nihai olarak tevkifat yoluyla vergilendirilmekte olup bu gelirlerin beyanı ve bu gelirlere indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.
5. Sonuç
Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123. maddesinde yer alan yetki uyarınca, 2026 yılında uygulanan had ve tutarlar, 2025 yılı için %25,49 olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle belirlenmiştir. 332 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2026 yılında gelir vergisi uygulamalarında dikkate alınacak vergi tarifesi, indirim, istisna ve beyanname verme sınırları gibi konularda yeniden değerleme oranında artış yapılmıştır.
*Bu yazıda yapılan açıklamalar, tamamıyla yazarına ait olup, hiçbir şekilde yazarın çalıştığı kurumunu bağlamaz, kurumunun görüşü olarak kullanılamaz ve değerlendirilemez.
KAYNAKÇA