İmdat TÜRKAY/Gelir İdaresi Grup Başkanı
Özet: İşverenler tarafından 2026 yılında geçici görevle görevlendirilecek personele ödenecek yurtiçi gündelik tutarları 7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ekindeki (H) Cetveli ile belirlenmiştir. İşverenler tarafından çalışanlara yapılan harcırah ödemeleri ücret olarak değerlendirilmekle birlikte, söz konusu ödemelerin belli tutarı kadar gelir vergisinden istisna olup aşan tutar ücret olarak vergiye tabidir.
Anahtar kelimeler: Yurtiçi gündelikler, 2026 yılı vergiden istisna gündelik tutarı, Devletçe verilen en yüksek gündelik tutarı, konaklama bedeli, gündeliklerin gider yazılması.
1. Giriş
Gelir Vergisi Kanunu’na göre işverenler tarafından çalışanlara yapılan harcırah ödemeleri ücret olarak değerlendirilmekle birlikte, söz konusu ödemeler belli tutara kadar gelir vergisinden istisna edilmiş olup vergiden istisna edilen tutarın üzerinde bir ödeme yapılması halinde ise aşan kısım ücret olarak vergi tevkifatına tabi tutulmaktadır.
2026 yılında işverenler tarafından geçici görevle görevlendirilen personele ödenecek yurtiçi gündelik tutarları 7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 4. maddesinde “Bağlı Cetveller” başlığının (e) bendinde yer alan 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri uyarınca verilecek gündelik ve tazminat tutarları (H) Cetveli ile belirlenmiş bulunmaktadır.
Bu çalışmada, 2026 yılında kamu veya özel sektördeki işverenler tarafından yurtiçinde hizmet erbabının geçici görevle gönderildikleri yerlerde yaptıkları giderlerine karşılık olarak ödenen yol yemek ve yatma giderlerine karşılık olarak verilen gündelik ödemelerinin ne şekilde gelir vergisinden istisna edileceği incelenmiştir.
2. İşverenler Tarafından Çalışana Gündelik Ödeme Şekilleri
Uygulamada işverenler tarafından geçici görevle görevlendirilen personele ödenen harcırah ödemeleri aşağıdaki şekillerde yapılmaktadır;
3. Çalışanlara Ödenen Gündelik Ödemesinin Gelir Vergisinden İstisna Olması
Gelir Vergisi Kanunu’na göre; işverenler tarafından çalışanlara ödenen harcırah ödemeleri ücret kapsamında değerlendirilmektedir. Ancak, Gelir Vergisi Kanunu’nun 24. maddesinde, işverenler tarafından yurtiçinde ve yurtdışında geçici görevle görevlendirilen personele gider karşılığı olarak yapılan ve maddede yazılı ödemeler gelir vergisinden istisna edilmiştir.
GVK’nın 24/1 numaralı bendine göre; Harcırah Kanununa tabi kurumlar tarafından harcırah veya yolluk olarak yapılan ödemeler gelir vergisinden istisna edilmiştir. Buna göre, Harcırah Kanununa tabi kurumlar tarafından her yıl belirlenen tutarda ödenen harcırah ödemelerinin tamamı gelir vergisinden istisna edilmiştir.
GVK’nın 24/2 numaralı bendinde yer alan hükme göre ise; Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından idare meclisi başkanı ve üyeleri ile denetçilerine, tasfiye memurlarına ve hizmet erbabına (Harcırah Kanununa tabi olsun olmasın her türlü sözleşmeli personel dahil) verilen gerçek yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatmak giderlerine karşılık verilen gündelikler gelir vergisinden istisna edilmiştir.
Bu gündelikler aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen gündeliklerden fazla ise veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulmaktadır. Buna göre, Harcırah Kanununa tabi olmayan kuruluşlar tarafından ödenen gerçek yol giderlerinin tamamı, yeme ve yatma giderlerine karşılık verilen gündelikler ise belli limitler dahilinde gelir vergisinden istisna edilmektedir.
Harcırah Kanunu’na tabi olan ve olmayan kurum ve kuruluşlar tarafından, hizmet erbabına geçici görev sonrasında ödenecek harcırahından mahsup edilmek üzere görev öncesinde avans ödenebilmektedir. Bu durumda, GVK’nın 24. maddesi kapsamında istisna kapsamında avans olarak ödenen harcırah ödemeleri üzerinden 94/1. maddeye göre gelir vergisi tevkifatı yapılmayacaktır. Ancak, avans ödemelerinde damga vergisi kesintisi yapılmaktadır.
4. 2026 Yılı Vergiden İstisna Edilen Yurtiçi Gündelik Tutarları (H Cetveli)
Harcırah Kanununa tabi kurumlar tarafından 2026 yılında ödenecek yurtiçi gündelik tutarları, 7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) Cetvelinde aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
|
H CETVELİ |
|
|
|
|
||
|
10/2/1954 TARİHLİ VE 6245 SAYILI HARCIRAH KANUNU HÜKÜMLERİ UYARINCA VERİLECEK GÜNDELİK VE TAZMİNAT TUTARLARI |
||||||
|
|
|
|
GÜNDELİK |
|||
|
I- |
Yurt İçinde Verilecek Gündelikler (Madde: 33) (1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
A- |
a) |
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları |
|
925 |
|
|
|
|
b) |
Anayasa Mahkemesi Başkanı, Bakanlar, Genelkurmay Başkanı, Milletvekilleri, Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı, Sahil Güvenlik Komutanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreteri, Orgeneraller, Oramiraller, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Sayıştay Başkanları, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Danıştay Başsavcısı, Diyanet İşleri ve Yükseköğretim Kurulu Başkanları, Kamu Başdenetçisi |
|
900 |
|
|
|
B- |
Memur ve Hizmetlilerden; |
|
|
|
|
|
|
|
a) |
Ek göstergesi 8000 ve daha yüksek olan kadrolarda bulunanlar (2) |
|
890 |
|
|
|
|
b) |
Ek göstergesi 5800 (dahil) - 8000 (hariç) olan kadrolarda bulunanlar |
|
880 |
|
|
|
|
c) |
Ek göstergesi 3000 (dahil) - 5800 (hariç) olan kadrolarda bulunanlar |
|
870 |
|
|
|
|
d) |
Aylık/kadro derecesi 1-4 olanlar |
|
860 |
|
|
|
|
e) |
Aylık/kadro derecesi 5-15 olanlar |
|
850 |
|
|
|
|
(1) |
6245 sayılı Harcırah Kanununun 33. maddesinin (b) fıkrasına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin hesabında gündeliklerinin % 90 artırımlı miktarı, (d) fıkrasına göre yapılacak ödemelerde ise görevlendirmenin ilk 10 günü için gündeliklerinin %60 artırımlı miktarı, takip eden 80 günü için gündeliklerinin %50’si, müteakip 90 günü için ise müstehak oldukları gündeliklerinin %40’ı esas alınır. |
||||
|
|
(2) |
6245 sayılı Harcırah Kanununun 33’üncü maddesinin (b) fıkrasına göre verilecek gündeliklerin hesabında bu tutar esas alınır. |
||||
|
II- |
Arazi Üzerinde Çalışanlara Verilecek Tazminatlar (Madde 50) |
|
|
|
|
|
|
|
50’nci Maddenin 1, 2, 3, 4 ve 5’inci Bentlerinde Yer Alan Personel: |
|
|
|
|
|
|
|
a) |
Kadro derecesi 1-4 olanlar |
|
130 |
|
|
|
|
b) |
Kadro derecesi 5-15 olanlar |
|
120 |
|
|
|
|
|
Bu tazminattan yararlananlardan; |
|
|
|
|
|
|
1) |
Memuriyet mahalli dışındaki çalışma alanlarında hizmet görenler ile 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı Kanun uygulamasında çalışan Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü personeline yukarıda yazılı miktarların yarısı ek olarak ödenir. |
||||
|
|
2) |
Bu çalışmaları dolayısıyla arazide, şantiyede veya gemilerde geceleyenlere bu suretle bulunacak miktarın yarısı ek olarak ayrıca ödenir. |
||||
Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşmayan tutarı gelir vergisinden istisna edilmiş olmasını ve en yüksek Devlet memuru olan Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterine ödenecek gündelik tutarını dikkate aldığımızda; 1.1.2026-31.12.2026 döneminde yurt içi seyahatler için personele ödenecek olan harcırah gündeliğinin gelir vergisinden istisna edilecek tutarı 900 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre, 2026 yılında işverenler tarafından personele yurt içi seyahatler nedeniyle ödenen harcırah gündeliğinin 900 TL’yi aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna olacak bu tutarı aşan kısmı ise ücret olarak vergilendirilecektir.
Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere, geçici görevli personele gündelik haricinde ödenen konaklama giderinin ödenmesi konusunda ise, 2026 Yılı (H) Cetvelinin dipnotunda yer alan açıklamaya göre; 6245 sayılı Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fıkrasına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin hesabında gündeliklerinin %90 artırımlı miktarı, (d) fıkrasına göre yapılacak ödemelerde ise görevlendirmenin ilk 10 günü için gündeliklerinin %60 artırımlı miktarı, takip eden 80 günü için gündeliklerinin %50’si, müteakip 90 günü için ise müstehak oldukları gündeliklerinin %40’ı esas alınacaktır.
5. Aynı Aylık Seviyesindeki Devlet Memuruna Verilen Gündeliklerin Belirlenmesi
Harcırah Kanunu’na tabi kurumlar tarafından gelir vergisinden istisna edilerek 2026 yılında ödenecek gündelik tutarları, söz konusu (H) Cetvelinin (A) Bölümünde “Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri” için ödenecek gündelik tutarı ile aynı Cetvelin (B) Bölümünde “Memur ve Hizmetliler” için aylık kadro derecesi ve ek gösterge tutarına göre belirlenmektedir.
Vergiden istisna edilecek gündelik tutarının hesabında dikkate alınacak olan aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen gündelikler bu tutarlardır. GVK’nın 24/2. maddesine göre, gündeliklerin istisna tutarının hesabında, aynı aylık seviyesindeki Devlet memuruna verilen gündelik tutarının esas alınması durumunda, bu tutarın bilinmesi ve kıyaslamanın bu tutarla yapılması gerekmektedir.
Harcırah gündeliğinin aynı aylık seviyesindeki Devlet memuruna verilen gündelik ile kıyaslanmasında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 43. maddesinin (A) fıkrasında yer alan aylık gösterge tablosundaki gösterge tutarının o yıl için geçerli belirlenen katsayı ile çarpılması sonucunda bulunan miktarın Devlet memuruna verilen aylık olarak kabul edilerek, Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından personeline yapılan gündelik ödemeleri için kıyaslanmasında Bütçe Kanununa ekli (H) Cetvelinin “B. Memur ve Hizmetliler” bölümü dikkate alınacaktır.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 24. maddesinin (2) numaralı bendine göre; Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından idare meclisi başkanı ve üyeleri ile denetçilerine, tasfiye memurlarına ve hizmet erbabına (Harcırah Kanunu'na tabi olsun olmasın her türlü sözleşmeli personel dahil) verilen gerçek yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatmak giderlerine karşılık verilen gündelikler (Bu gündelikler aynı aylık seviyesindeki devlet memurlarına verilen gündeliklerden fazla ise veya devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur) gelir vergisinden istisnadır.
GVK’nın 24/2. bendinde yer alan parantez içi hükme göre bu gündelikler aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen gündeliklerden fazla ise veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekmektedir. İşverenlerin geçici görevli personele ödeyecekleri vergiden istisna edilecek gündelik tutarını tespit edebilmesi için aynı aylık seviyesindeki Devlet memuruna ödenen gündelik tutarını bilmesi gerekmektedir. Ancak, aynı aylık seviyesinin tespiti uygulamada çok zor olmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36. maddesinde, Devlet memurlarında değişik sınıflandırmalar yapılması, aynı derecelerdeki hizmet gruplarına ödenen ücretlerin farklı olması, ayrıca Kanun’da kıyaslamanın, hangi sınıf devlet memurunun ücretiyle yapılacağının belirtilmemiş olması nedenleriyle ücret kıyaslaması yapılamamaktadır. Bu nedenle, maddede yer alan parantez içi hükmüne göre şayet aynı aylık seviyesi bilinmiyorsa, madde hükmüne göre, Devletçe verilen en yüksek gündelik tutarının esas alınabilmesi mümkün bulunmaktadır.
6. 2026 Yılında Devletçe Verilen Gündeliklerin En Yüksek Tutarı
İşverenler tarafından personele ödenecek yurtiçi gündelik tutarları belirlenen limitler dahilinde ödendiği sürece gelir vergisi kesintisi yapılmayacak, ancak bu limitlerin aşılması halinde aradaki farklar ücret olarak gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir. En yüksek Devlet memuru Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri olduğundan, vergiden istisna edilecek gündelik tutarının belirlenmesinde esas alınan ve en yüksek Devlet memuru kabul edilen Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri için geçerli olan gündelik tutarı esas alınacaktır.
GVK’nın 24/2. maddesinde yer alan “Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek tutarı” ifadesinden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak çalıştırılan en yüksek Devlet memuru olan Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri için tespit edilen gündelik miktarının anlaşılması gerekmekte olup; 2026 yılında Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterine ödenecek gündelik tutarı ise yukarıda yer alan (H) Cetvelinin I/A-b Bölümünde yer alan 900 TL’dir.
Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13:00) ve akşam (saat 19:00) yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir. Buna göre, gündeliğin 1/3’ü veya 2/3’ü oranında ödenmesi durumunda, ödenecek gündeliklerin vergiden istisna edilecek kısmının hesabında, en yüksek Devlet memuru olan Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri için 2026 yılı için tespit edilen gündelik miktarı olan 900 TL’nin 1/3’ü veya 2/3’ünün dikkate alınması gerekmektedir.
7. 2026 Yılında Teftiş, Denetim ve İnceleme Yetkisine Sahip Kişilere Ödenecek Gündelikler
Harcırah Kanunu’nun 33/b maddesine göre, devamlı ikamet ettikleri yerler dikkate alınarak kurumlarınca belirlenen görev merkezi, mıntıka merkezi ve grup merkezi dışına teftiş denetimi, inceleme veya soruşturma görevi ile gönderilen kişilere gündelik olarak ödenecek tutarlar aşağıdaki yer aldığı üzere artırımlı olarak ödenecektir.
|
Türkiye düzeyinde teftiş, denetim ve inceleme yetkisine haiz bulunanlara birinci derece kadrolu memur için tespit olunan gündelik miktarının |
1,3 Katı |
|
Bölge düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yetkisine haiz bulunanlara birinci derece kadrolu memur için tespit olunan gündelik miktarının |
1,1 Katı |
|
İl düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yetkisine haiz bulunanlara birinci derece kadrolu memur için tespit olunan gündelik miktarının |
0,9 Katı |
Denetim elemanlarına ödenecek gündeliklerin hesabında (H) Cetvelinin I/B-a bölümündeki Ek göstergesi 8.000 ve daha yüksek olan kadrolarda bulunan memurlar için tespit edilen gündelik tutarları esas alınacaktır. 2026 yılında yapılacak ödemeler için esas alınacak tutar ise (H) Cetvelinin I/B-a bölümü) 890 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre, teftiş, denetim ve inceleme yapanlara 2026 yılında ödenecek artırımlı gündelik tutarları şöyle olacaktır.
|
Türkiye düzeyinde teftiş, denetim ve inceleme yapanlara (890X1,3=) |
1.157 TL |
|
Bölge düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yapanlara (890X1,1=) |
979 TL |
|
İl düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yapanlara (890X0,9=) |
801 TL |
8. 2026 Yılında Denetim Elemanlarına %90 Artırımlı Konaklama Bedeli Ödenmesi
Harcırah Kanunu’nun 33/b maddesinin son fıkrasına göre; artırımlı gündelik ödenen denetim elemanlarından, yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere belge bedelini aşmamak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenmesi gerekmektedir. Ayrıca, 2026 yılı (H) Cetvelinde yer alan açıklamaya göre, Harcırah Kanunu’nun 33. maddesinin (b) fıkrasına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin hesabında, gündeliklerin %90 artırımlı miktarı esas alınacaktır.
9. Denetim Elemanı Dışındaki Personele Artırımlı Konaklama Bedeli Ödenmesi
2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) Cetvelinin I. maddesinin dipnotunda yer alan düzenlemeye göre; 6245 sayılı Harcırah Kanununun 33. maddesinin (b) fıkrasına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin hesabında gündeliklerinin % 90 artırımlı miktarı, (d) fıkrasına göre yapılacak ödemelerde ise görevlendirmenin ilk 10 günü için gündeliklerinin %60 artırımlı miktarı, takip eden 80 günü için gündeliklerinin %50’si, müteakip 90 günü için ise müstehak oldukları gündeliklerinin %40’ı esas alınır.
Buna göre, yurtiçinde memuriyet mahalli dışına yapılacak geçici görevlendirmelerde, söz konusu 33/(d) fıkrasına göre görevlendirmenin;
konaklama gideri ödenmesi, 180 günü aşan günler için ise konaklama gideri ödenmemesi gerekmektedir.
10. Harcırah Ödemelerine İlişkin Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde Yapılan Açıklamalar
6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan hizmet erbabına yapılan harcırah ödemelerinin vergilendirilmesi konusunda 128 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “Gider Karşılıklarında İstisnalar” başlıklı (J) maddesinin (2) numaralı bendinde yapılan açıklamalara göre; GVK’nın 24/2’nci maddesi gereğince, Harcırah Kanunu kapsamına girmeyen kamu ve özel kuruluşlarda çalışan hizmet erbabı ile Harcırah Kanunu kapsamına giren sözleşmeli personele verilen harcırah unsurlarından, gerçek yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatma giderlerine karşılık olarak verilen gündelikler; her yıl Bütçe Kanunu ile aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen miktarı veya aylık seviyesi, en yüksek Devlet memurunun üstünde olanlar için Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşmamak şartı ile vergiden müstesna tutulacaktır.
Harcırah gündelikleri, aynı aylık seviyesindeki Devlet memuruna verilen gündelikleri veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa, aşan kısmının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekir. Bu tür hizmet erbabının gündelikleri içinde düşünülmesi zorunlu olan, fiili yemek ve yatma giderlerinin; mesela, otel ve lokantalarda yaptıkları harcamaların doğrudan veya dolaylı olarak işveren tarafından üstlenilmesi halinde söz konusu giderler, yukarıda açıklanan mukayesede esas alınacak gündelik tutarına dahil edilecektir.
Daha sonra Harcırah Kanunu’na tabi olmayan kuruluşlar tarafından hizmet erbabına ödenecek harcırah ödemelerinin vergilendirilmesiyle ilgili olarak 138 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “3. Fiili yemek ve yatmak giderleri” başlıklı bölümünde yapılan açıklamaya göre; Gelir Vergisi Kanununun 24/2 numaralı bendine göre, Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından hizmet erbabına ödenen fiili yemek ve yatmak giderleri, Devlet Memurlarına ödenen gündeliklerle mukayesede dikkate alınmayacaktır. Ancak, yemek ve yatmak giderlerinin tevsik edilmemesi halinde, bu giderlere karşılık olarak verilen gündeliklerin aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen miktarı veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşan kısmının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekir. Diğer taraftan, anılan personele fiili yemek ve yatmak giderleri dışında gündelik de ödendiği takdirde bu gündeliklerin tamamının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekecektir. Buna göre;
11. Yemek ve Yatmak Giderinin Belge Karşılığında Gerçek Tutarıyla Ödenmesi
138 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde de belirtildiği üzere, Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından harcırah gündeliği karşılığı olarak hizmet erbabının fiili yemek ve yatmak giderlerini belgelendirilmesi şartıyla, işverenlerce yapılan ödemeler, Devletçe verilen en yüksek gündelik tutarı ile kıyaslanmaksızın tamamı gelir vergisinden istisna edilecektir. Personel tarafından geçici görev yerinde yapılan yemek ve yatma giderlerinin Vergi Usul Kanunu’nda yer alan belgelerle tevsik edilmesi halinde işveren tarafından belge karşılığında ödenecek bedelin tamamı gelir vergisinden istisna olacaktır.
12. Nakden Ödenen Gündeliklerin Vergiden İstisna Edilecek Tutarının Hesaplanması
İşverenler tarafından yemek ve yatmak giderlerine karşılık harcırah gündeliğinin tamamının nakden ödenmesi halinde yapılan ödemenin, aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen gündelikleri veya Devletçe verilen en yüksek gündelik tutarını aşmamak kaydıyla vergiden müstesna tutulması, aşan kısmın ise ücret olarak vergilendirilmesi gerekmektedir. 138 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde ise yemek ve yatmak giderlerine karşılık harcırah gündeliğinin tamamının nakden ödenmesi halinde yapılan ödemenin, aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen gündelik tutarını (veya Devletçe verilen en yüksek gündelik tutarını) aşmamak kaydıyla vergiden müstesna tutulması, aşan kısmın ise ücret olarak vergilendirilmesi gerektiği açıklanmıştır.
Gelir Vergisi Kanunu’nda, yapılan gündelik ödemelerinin vergiden istisna edilecek tutarının tespitinde ikili bir kıyaslama yapılması gerektiği belirtilmekle beraber (Devlet memurlarına verilen gündelikleri veya Devletçe verilen en yüksek gündelik tutarını) kıyas yapılacak gündelikler arasına veya denilmek suretiyle Harcırah Kanunu’na tabi olmayan kuruluşlara Devletçe verilen en yüksek gündelik tutarını esas alma olanağı kendiliğinden verilmiş bulunmaktadır. Ancak, Harcırah Kanunu’na tabi olmayan bazı işverenler tarafından vergiden istisna edilecek gündelik tutarının tespitinde kamudaki aynı aylık seviyesine denk gelen gündelik tutarına göre kıyaslama yapılmakta; bazı işverenler tarafından ise Devletçe verilen en yüksek gündelik tutarı esas alınarak kıyaslama yapılmaktadır.
Örnek 1: İstanbul’daki (X) Firması, Mart/2026 ayında geçici görevli olarak 5 günlüğüne Ankara’ya gönderdiği hizmet erbabına, dönüşünde yeme ve yatma giderine karşılık olarak toplam 7.000 TL nakden gündelik ödemiştir. Hizmet erbabı konaklama için belge ibraz etmemiştir. Örnekte ihmal edilmiş olan gerçek yol giderinin tamamı vergiden istisna edilerek ayrıca kişiye ödenecektir. Gelir vergisinden istisna edilerek ödenecek gündelik tutarı şöyle hesaplanacaktır.
|
5 gün için ödenen toplam gündelik tutarı |
7.000 TL |
|
En yüksek gündelik tutarı (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri) |
900 TL |
|
Vergiden istisna edilecek gündelik miktarı (900X5=) |
4.500 TL |
|
Vergiye tabi gündelik miktarı (7.000-4.500=) |
2.500 TL |
Kişiye ödenen 7.000 TL gündelik tutarından 2026 yılı için en yüksek Devlet memuru olan Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri için tespit edilen gündelik miktarı olan 900 TL’yi aşan kısmı vergilendirileceğinde, 5 günlük gündelik tutarı olan 4.500 TL’yi aşan tutar olan 2.500 TL net ücret ödemesi olarak brüte tamamlanıp gelir vergisine tabi tutularak kişiye ödenecektir.
13. Teftiş, Denetim ve İnceleme Yetkisine Sahip Bulunan Kişilere Ödenecek Gündeliklerin Vergilendirilmesi
Denetim elemanlarına ödenecek gündeliklerin hesabında (H) Cetvelinin I/B-a bölümündeki Ek göstergesi 8.000 ve daha yüksek olan kadrolarda bulunan memurlar için tespit edilen gündelik tutarları esas alınacaktır. 2026 yılında yapılacak ödemeler için esas alınacak tutar ise (H) Cetvelinin I/B-a bölümü) 890 TL olarak belirlenmiştir. Harcırah Kanunu’nun 33/b maddesinde, devamlı ikamet ettikleri yerler dikkate alınarak kurumlarınca belirlenen görev merkezi, mıntıka merkezi ve grup merkezi dışına teftiş denetimi, inceleme veya soruşturma görevi ile gönderilen kişilere gündelik olarak ödenecek tutarlar belli katsayılar ile çarpımı sonucunda bulunacak tutarlardan ödenmektedir. Buna göre, teftiş, denetim ve inceleme yapanlara 2026 yılında ödenecek artırımlı gündelik tutarları şöyle olacaktır.
|
Türkiye düzeyinde teftiş, denetim ve inceleme yapanlara (890X1,3=) |
1.157 TL |
|
Bölge düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yapanlara (890X1,1=) |
979 TL |
|
İl düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yapanlara (890X0,9=) |
801 TL |
Harcırah Kanunu’nun 33/b maddesinin son fıkrasına göre; artırımlı gündelik ödenen denetim elemanlarından, yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere belge bedelini aşmamak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenmesi gerekmektedir. 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) Cetvelinin I. maddesinin dipnotunda yer alan düzenlemeye göre; Harcırah Kanununun 33. maddesinin (b) fıkrasına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin hesabında gündeliklerinin %90 artırımlı miktarı; (d) fıkrasına göre yapılacak ödemelerde ise görevlendirmenin ilk 10 günü için gündeliklerinin %60 artırımlı miktarı, takip eden 80 günü için gündeliklerinin %50’si, müteakip 90 günü için ise müstahak oldukları gündeliklerinin %40'ı esas alınacaktır.
Örnek 2: İstanbul’da bulunan (X) Bankasında çalışan Müfettiş Bay (A), Mart/2026 ayında 15 gün süre ile geçici görevli olarak Türkiye düzeyinde teftişe gönderilmiştir. Ödevliye yemek ve yatma giderine karşılık olarak toplam 20.000 TL gündelik ödenmiştir. Ödevli konaklama gideri için belge ibraz etmemiş, gerçek yol gideri ise vergiden istisna edilerek kendisine ödenmiştir. 2026 yılında vergiden istisna edilecek gündelik tutarının tespitinde kıyaslamada esas alınacak Türkiye düzeyindeki denetim elemanının gündeliği (890X1,3=) 1.157 TL’dir. Kıyaslamada dikkate alınacak 15 günlük gündelik tutarı ise (1.157X15=) 17.355 TL olup, ödevliye ödenen 20.000 TL gündelik tutarının 17.355 TL’si gelir vergisinden istisna edilecek, (20.000-17.355=) 2.645 TL’si net ücret olarak brüt ücrete tamamlanıp, gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacaktır.
14. Yemek ve Yatma Giderinin Belge Karşılığında Ödenmesinin Dışında Ayrıca Nakit Olarak Gündelik Ödenmesi Durumu
138 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “3. Fiili yemek ve yatmak giderleri” başlıklı bölümünde yapılan açıklamalara göre; Gelir Vergisi Kanununun 24’üncü maddesinin 2 numaralı bendine göre, Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından hizmet erbabına ödenen fiili yemek ve yatmak giderleri Devlet Memurlarına ödenen gündeliklerle mukayesede dikkate alınmayacaktır. Ancak, yemek ve yatmak giderlerinin tevsik edilmemesi halinde, bu giderlere karşılık olarak verilen gündeliklerin aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen miktarı veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşan kısmının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekir.
Diğer taraftan, anılan personele fiili yemek ve yatmak giderleri dışında gündelik de ödendiği takdirde bu gündeliklerin tamamının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekecektir. Dolayısıyla, personele belge karşılığında fiili yemek ve yatma giderleri ödendikten sonra, ayrıca nakit olarak gündelikte ödenmesi durumunda bu gündeliklerin tamamının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekir. Genel Tebliğde yapılan açıklamaya baktığımızda, işverenler tarafından geçici görevli olarak görevlendirilen çalışanlara belge karşılığında fiili tutarı ile yemek ve yatma gideri ödendikten sonra ayrıca birde nakit olarak yemek ve yatma giderine karşılık olarak gündelik ödenmesi durumunda, nakit olarak ikinci kez yapılan gündelik ödemelerinin ücret olarak kabul edilmesi ve vergilendirilmesidir.
15. Yurtiçi Konaklama Bedelinin Belgelendirilmesi, Yemek Bedelinin Belgelendirilememesi Durumu
Harcırah ödemelerinde vergiden istisna edilecek tutarın tespitinde en sıkıntılı durum, harcırahın kısmen nakten kısmen de belge karşılığında ödenmesi durumudur. Harcırah Kanununun 33/b maddesinin son fıkrasına göre; artırımlı gündelik ödenen denetim elemanlarından, yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere belge bedelini aşmamak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenmesi gerekmektedir. Ayrıca, 2026 yılı (H) Cetvelinde yer alan açıklamaya göre, Harcırah Kanununun 33. maddesinin (b) fıkrasına göre yatacak yer temini için ödenecek ücretlerin hesabında, gündeliklerin %90 artırımlı miktarı esas alınacaktır. Harcırah Kanunu’nun 33/d. maddesinde, Kanun kapsamında gündelik ödenenlerden denetim elemanları hariç olmak üzere yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri konaklama ücretini belgelendirenlere, 180 güne kadar artırımlı gündelik ödenebilecektir. Harcırah Kanunu’na tabi kuruluşlar tarafından yapılacak olan bu uygulamanın, Harcırah Kanunu’na tabi olmayan kuruluşlarda da uygulanması mümkün bulunmaktadır.
Harcırah Kanunu’nun 33. maddesinde yapılan değişiklikler çerçevesinde kamudaki personele ve denetim elemanlarına ilave konaklama gideri ödemesi sağlanmıştır. Ödenen gündeliklerin yemek ve yatma giderini karşılamaktan uzak olması nedeniyle, konaklama giderini biraz daha karşılanabilmesi için ilave olarak gündelik dışında konaklama giderinin belgelendirilmesi şartıyla ödeme yapılması kamudaki çalışanlara sağlanmıştır. Vergi İdaresi de aynı uygulamanın Harcırah Kanunu’na tabi olmayan kuruluşların personeline ve denetim elemanına da sağlanması konusunda görüşler bildirmiştir. Gelir İdaresince son yıllarda verilen görüşlerde, nakit gündelik ödemesinin yanında belgelendirilen ilave konaklama gideri ödenmesi durumunda daha da geniş bir yorum yapılmış ve işverenleri ve çalışanları rahatlatan görüşler verilmiştir. Aslında kamuda çalışanlara sağlanan ilave konaklama ödenmesinin özel sektör tarafından da uygulanması noktasında verilen görüşler son derece yerinde olmuştur.
Konu hakkında Gelir İdaresi tarafından son yıllarda verilen görüşlerde ise; Gelir Vergisi Kanunu’nun 24/2, 61 ve 94. maddelerinde yer alan hükümler ile 138 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalardan bahsedildikten sonra; Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan şirket tarafından sürekli görev mahalli dışında (yurtdışında veya yurtiçinde) geçici olarak görevlendirilen personele;
gerektiği açıklanmıştır (www.gib.gov.tr/Özelgeler, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 7.3.2019 tarih ve 62030549-125[6-2017/291]-199809 sayılı özelgesi.).
Örnek 3: İstanbul’da faaliyet gösteren bir tekstil firması, Mart/2026 ayında bir personeli geçici görevle 15 günlüğüne Antalya’ya göndermiştir. Ödevli, 15 gün bir otelde kalmış ve dönüşünde kendisine fatura karşılığında 25.000 TL konaklama gideri ödenmiştir. Personele belgelendirmediği yemek gideri için 20.000 TL nakit gündelik ödenmiştir. 2026 yılında vergiden istisna edilecek en yüksek gündelik tutarı 900 TL’dir. Ödevliye 15 gün için ödenen gündeliğin vergiden istisna edilecek tutarı (15X900 TL=) 13.500 TL’dir. Bu tutarın üzerinde ödenen (20.000-13.500=) 6.500 TL gündelik miktarının ücret olarak vergilendirilmesi gerekir. Ödevlinin konaklama bedeli olarak 15 gün için otele ödemiş olduğu 25.000 TL’nin tamamı gelir vergisinden istisna edilecektir.
|
2026 yılı en yüksek Devlet memuru gündelik tutarı |
900 TL |
|
Geçici görev süresi |
15 gün |
|
Nakit ödenen gündelik tutarı |
20.000 TL |
|
Belge karşılığında ödenen konaklama gideri tutarı |
25.000 TL |
|
Vergiden istisna gündelik tutarı (15X900 TL=) |
13.500 TL |
|
Vergiden istisna konaklama gideri |
25.000 TL |
|
Vergiden istisna edilecek gündelik ve konaklama gideri toplamı (13.500+25.000=) |
38.500 TL |
|
Vergiye tabi tutulacak gündelik tutarı (20.000-13.500=) |
6.500 TL |
Gelir İdaresinin son görüşlerine göre, belge karşılığında ödenen konaklama giderinin tamamı vergiden istisna edilecektir. Buna göre, konaklama bedeli için ücretliye ödenen 25.000 TL’nin tamamı vergiden istisna edilecektir. Sonuç olarak ödevliye nakit olarak ödenen 13.500 TL gündeliğinin haricinde 25.000 TL’de konaklama bedeli olmak üzere toplam 38.500 TL gündelik tutarı vergiden istisna edilecektir. Bu tutarların üzerinde yapılan 6.500 TL ise ücret olarak brüte tamamlanıp gelir vergisi tevkifatına tabi tutulacaktır. Örnekte, kişinin yapmış olduğu gerçek yol giderinin tamamı vergiden istisna edilerek işveren tarafından ayrıca ödenecektir.
16. Harcırah Ödemelerindeki Konaklama ve Yol Giderlerine İlişkin KDV Tutarlarının İndirim Konusu Yapılması ve Belge Düzeni
İşverenler tarafından personele yapılan harcırah ödemeleri Gelir Vergisi Kanununa göre ücret mahiyetinde olduğundan, bu ödemelerin anılan Kanunun 238 inci maddesi gereğince ücret bordrosu ile tevsik edilmesi ve temin edilen belgelerin bu bordroya ek yapılması gerekir.
İşverenler tarafından personele yapılan harcırah ödemeleri Gelir Vergisi Kanununa göre ücret mahiyetinde olduğundan, bu ödemeler vasıtasıyla personel tarafından yapılan harcamalara ait KDV'nin indirim konusu yapılması mümkün değildir. Ancak, gerçek gider yöntemine göre belgelendirilmesine bağlı olarak ve belgede yer alan tutarla sınırlı karşılanan konaklama ve yol masraflarının Gelir Vergisi Kanunu uyarınca gelir vergisinden istisna olan kısmına isabet eden KDV tutarları, harcamaların faaliyete yönelik olması ve bunlara ilişkin fatura ve benzeri vesikaların Kurum adına düzenlenmesi kaydıyla genel esaslar çerçevesinde indirime konu edilebilecektir. Diğer taraftan, personel adına düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'nin her halükarda indirim konusu yapılamayacağı tabiidir (www.gib.gov.tr/Özelgeler, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığının 03.11.2020 tarih ve 27575268-105[227-2017-366]-288397 sayılı özelgesi).
Özetle, harcırah ödemelerinde işverenler tarafından uygulanan gerçek gider yönteminde (belgeye dayalı) iş seyahatine giden elemanın yapmış olduğu seyahat, konaklama ve yemek giderleri belgeye dayalı olarak gerçek tutarları üzerinden GVK’nın 40/4. maddesi kapsamında gider yazılır, bu kapsamda belge üzerinde gösterilen ve ödenen KDV ise indirim olarak dikkate alınacaktır.
17. Harcırah Ödemelerinden Damga Vergisi ve Sigorta Prim Kesintisi
488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun "IV-Makbuzlar ve diğer kağıtlar" başlıklı 1/b fıkrasında, maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kağıtların nispi damga vergisine tabi olacağı hükme bağlanmıştır. Buna göre, kurum personeline yapılan harcırah ödemelerine ilişkin olarak düzenlenen kağıtların, ihtiva ettiği tutar üzerinden Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV-1/b bölümüne göre nispi damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir. (www.gib.gov.tr/Özelgeler, Konya Vergi Dairesi Başkanlığının 29.12.2016 tarih ve 31435689-120.03.05.01-101471 sayılı özelgesi).
Dolayısıyla, işverenler tarafından personeline yapılan harcırah ödemelerine ilişkin olarak düzenlenen kağıtların, ihtiva ettiği tutar üzerinden %07,59 oranında nispi damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir. Avans olarak yapılan harcırah ödemeleri sırasında düzenlenen kağıtların nispi (binde 7,59 oranında) damga vergisine tabi tutulması, kati ödemeye ilişkin düzenlenen kağıdın ise, daha önce ödenen avansın mahsubunu da içerecek şekilde düzenlenmiş olması halinde, kalan ödeme tutarı üzerinden aynı nispette damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir. İşveren tarafından çalışana ödenen gündelik tutarının vergiden istisna edilen tutarı aşmadığı durumlarda bu ödemelerden sadece damga vergisi kesintisi yapılması gerekmekte olup, istisna tutarı aşan gündelik ödendiği durumda ise aşan tutar, ücretlinin içinde bulunduğu gelir dilimine karşılık gelen vergi oranı ve damga vergisi dikkate alınarak brütleştirilmek suretiyle gelir vergisi kesintisine tabi tutulması gerekmektedir.
Öte yandan, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun “Prime esas ücretler” başlıklı 77. maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prime esas kazançlar” başlıklı 80. maddesine göre gündelikler, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak ücretlerin aylık tutarının tespitinde dikkate alınmamaktadır. Buna göre, Harcırah Kanunu’na tabi olmayan kuruluşlar tarafından, Gelir Vergisi Kanunu’nun 24/2. maddesinde belirtilen kişilere yapılacak olan ve vergiden istisna edilen harcırah ödemeleri sigorta primine tabi tutulmayacaktır. Ancak, belirlenen istisna sınırının üzerinde ödenen ve ücret kapsamında değerlendirilerek gelir vergisine tabi tutulan ödemeler üzerinden damga vergisi ile birlikte sigorta prim kesintisinin de yapılması gerekmektedir.
18. Çalışanlara Ödenen Gündelik Ödemelerinin Gider Yazılması
Konu hakkında Gelir İdaresinden yapılan bir özelge talebinde; şirketin şehirlerarası yük taşımacılığı faaliyeti ile iştigal ettiği, bu kapsamda taşıma faaliyetini yürüten şoförlere gitmiş oldukları yerlerde konaklama, yemek ve diğer giderler için ödeme yapıldığı belirtilerek, söz konusu ödemelerin şirket kayıtlarında gider gösterilip gösterilmeyeceği konusunda görüş talep edilmesi üzerine verilen özelge şöyle olmuştur.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez." hükmü yer almış olup, adı geçen Kanunun "Gider karşılıklarında" başlıklı 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında;
"Gider karşılığı olarak yapılan aşağıda yazılı ödemeler Gelir Vergisinden istisna edilmiştir.
...2. Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından idare meclisi başkanı ve üyeleri ile denetçilerine, tasfiye memurlarına ve hizmet erbabına (Harcırah Kanunu'na tabi olsun olmasın her türlü sözleşmeli personel dahil) verilen gerçek yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatmak giderlerine karşılık verilen gündelikler (Bu gündelikler aynı aylık seviyesindeki devlet memurlarına verilen gündeliklerden fazla ise veya devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur)” hükmü yer almaktadır.
Konuya açıklık getiren 138 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde ise "...Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından hizmet erbabına ödenen fiili yemek ve yatmak giderleri 01/01/1983 tarihinden itibaren Devlet Memurlarına ödenen gündeliklerle mukayesede dikkate alınmayacaktır. Ancak, yemek ve yatmak giderlerinin tevsik edilmemesi halinde, bu giderlere karşılık olarak verilen gündeliklerin aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen miktarı veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşan kısmının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekir. Diğer taraftan, anılan personele fiili yemek ve yatmak giderleri dışında gündelik de ödendiği takdirde bu gündeliklerin tamamının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekecektir." açıklaması yer almıştır.
Yine 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi ticari kazancın tespitinde indirilecek gider olarak kabul edileceği hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, maddenin ikinci fıkrasında; safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hükümlerinin uygulanacağı, 8 inci maddesinde de ticari kazanç gibi hesaplanan kurum kazancının tespitinde mükellefin maddede belirtilen bentler halinde yer alan giderleri de ayrıca hasılattan indirilebileceği hükmü bulunmaktadır.
Buna göre;
Ayrıca, söz konusu ödemelerin Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi kapsamında kurum kazancının tespitinde gider olarak indirim konusu yapılabilecektir (www.gib.gov.tr/Özelgeler, Karabük Defterdarlığının 29.05.2023 tarih ve E-35831311-010.01-11600 sayılı özelgesi).
19. Sonuç
Harcırah Kanununa tabi kurumlar tarafından, 2026 yılında ödenecek yurtiçi gündelik tutarları, 7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (H) Cetvelinde belirlenmiştir. Gelir Vergisi Kanunu’na göre işverenler tarafından çalıştırılan personele yurtiçinde geçici görevlendirme sonucunda gider karşılı olarak yapılan harcırah ödemeleri ücret sayılmakla beraber, Harcırah Kanununa tabi kurumlar tarafından harcırah veya yolluk olarak yapılan ödemeler ile Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan işverenler tarafından hizmet erbabına ödenen gerçek yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatmak giderlerine karşılık verilen gündeliklerin, aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen gündelikleri veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşmayan tutarı gelir vergisinden istisna edilmiştir.
Harcırah Kanununa tabi kurumlar tarafından hizmet erbabına yurtiçi geçici görevlendirmelerde ödenen gündelik tutarı ile ayrıca konaklama için ödenen artırımlı gündelik tutarının tamamı gelir vergisinden istisna edilecektir. Harcırah Kanununa tabi olmayan işverenlerde ise vergiden istisna edilecek gündelik tutarı ve konaklama giderinin hesabında, kamudaki personele bu amaçla ödenen gündelik tutarının veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddine kadar olan kısmının esas alınması, aşan tutarın ise ücret olarak ücret matrahına dahil edilerek gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir.
İşverenler tarafından ödenen yurtiçi gündelik tutarları üzerinden damga vergisi kesintisinin de yapılması gerekmektedir. Vergiden istisna edilen harcırah ödemeleri ise sigorta primine tabi tutulmayacaktır. Ancak, belirlenen istisna sınırının üzerinde ödenen ve ücret kapsamında değerlendirilerek gelir vergisi kesintisine tabi tutulan ödemeler üzerinden damga vergisi ile birlikte sigorta prim kesintisinin de yapılması gerekmektedir.
*Bu yazıda yapılan açıklamalar, tamamıyla yazarına ait olup, hiçbir şekilde yazarın çalıştığı kurumunu bağlamaz, kurumunun görüşü olarak kullanılamaz ve değerlendirilemez.
KAYNAKÇA