DİJİTAL DÜNYADA ÇOCUKLARIN GÜÇLENDİRİLMESİNE YÖNELİK EYLEM PLANI (2026-2030) YAYIMLANDI

19.02.2026

 

Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı (2026-2030) (“Eylem Planı”), 3 Şubat 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı (2026-2030) ile İlgili 2026/2 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda, T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın (“Bakanlık”) resmi internet sitesinde yayımlanmıştır. Eylem Planı Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Avrupa Konseyi’nin dijital ortamda çocuk haklarına ilişkin çerçeve belgeleri, Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023–2028), Davranışsal Bağımlılıklar ile Mücadele Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2024–2028), Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı (2024–2028), 8. Aile Şûrası, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi’nin Dijital Ortamlarda Çocuk Hakları’na İlişkin Genel Yorum No. 25, On İkinci Kalkınma Planı (2024–2028) ve Dijital Dünyada Çocuk Çalıştayı (2024) doğrultusunda şekillendirilmiştir. Eylem Planı’nda öne çıkan hususlar aşağıdaki gibidir:

• Eylem Planı’nın temel amacı “çocukların dijital ortamlarda maruz kalabilecekleri çok yönlü risklerden korunmalarını sağlamak, aynı zamanda dijitalleşmenin sunduğu fırsatlardan bilinçli, güvenli ve üretken bir şekilde faydalanmalarını mümkün kılmak” olarak belirlenmiştir.
• Eylem Planı’nın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda; ilgili kamu kurumları, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, çocuklar ve ebeveynlerin görüşleri alınarak hazırlanmış olduğu ifade edilmiştir.
• Eylem Planı, koruma mekanizmalarının; politika yapıcılar, kamu kurumları, özel sektör, eğitim kurumları, medya, sivil toplum ve akademi gibi çok sayıda paydaşın iş birliğiyle yürütülmesi ve hak temelli, bütüncül ve sürdürülebilir bir sistematiğe dayanması gerektiğini öngörmektedir.
• Eylem Planı’nın yalnızca bireysel koruma ve bilinçlendirme ile sınırlı kalmamakta olup aynı zamanda dijital içeriklerin düzenlenmesi, çocuklara uygun platformların yaygınlaştırılması ve mevzuatın güçlendirilmesi gibi müdahaleleri de içerdiği belirtilmiştir.
• Eylem planının hedef grupları çocuklar, ebeveynler ve bakım verenler, eğitimciler, çocuklarla çalışan profesyoneller ve toplumun geneli olarak belirlenmiştir.
• Eylem planı dört temel stratejik amaç ve on iki stratejik hedef etrafında şekillenmiştir. Amaçların bireysel farkındalık ve beceri gelişiminin yanı sıra kurumlar arası iş birliğiyle desteklenen koruyucu, önleyici ve düzenleyici mekanizmaların güçlendirilmesini içeren bütünlüklü bir yaklaşımı kapsadığı belirtilmiştir.
• Stratejik Amaç 1 Farkındalık ve Bilinçlendirme (“Stratejik Amaç 1”) dahilinde, (i) çocukların dijital dünyada güvenli, bilinçli ve sorumlu bireyler olarak gelişmelerinin sağlanması, (ii) bu süreçte ebeveynlerin ve eğitimcilerin çocuklara rehberlik etme kapasitelerinin güçlendirilmesi, (iii) toplumun tüm kesimlerinde dijital riskler, haklar ve sorumluluklara ilişkin farkındalığın artırılarak dijital güvenlik kültürünün yaygınlaştırılması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, dijital riskleri ayırt edebilen, kişisel verilerinin değerinin farkında olan, güvenli dijital davranışlar sergileyen ve çevrim içi etik kültürünü içselleştirmiş bir toplumsal yapıya geçişin hedeflenmekte olduğu belirtilmiştir.
• Stratejik Amaç 1’in gerekçesi olarak 2024 yılında Türkiye İstatistik Kurumu (“TÜİK”) tarafından gerçekleştirilen Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması yer almıştır. Araştırma kapsamında, 6–15 yaş grubundaki çocukların internet, sosyal medya, akıllı telefon ve dijital oyun kullanımının yaygın ve düzenli hale geldiği belirtilerek dijital faaliyetlerin ağırlıklı olarak akıllı telefonlar üzerinden ve günlük yaşamın farklı anlarına yayılan biçimde gerçekleştiği ortaya koyulmuştur. Bulgular, artan ekran kullanımının eğitim, sosyal ilişkiler ve günlük alışkanlıklar üzerinde etkiler yarattığını ve çocukların dijital ortamlarda çeşitli risklerle karşılaşabildiğini göstermektedir. Bu çerçevede, çocukların dijital dünyanın sunduğu imkanlardan güvenli şekilde yararlanabilmeleri için bilinçlendirilmesi ve ebeveynleri, eğitimcileri ve toplumu kapsayan bir dijital okuryazarlık ile dijital güvenlik kültürünün geliştirilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır.
• İlgili Stratejik Amaç 1 kapsamında stratejik hedefler:

• Çocuklara Yönelik Eğitim ve Farkındalık Çalışmalarının Yapılması (örneğin, dijital güvenlik, siber zorbalıktan korunma, teknoloji bağımlılığına karşı farkındalık konularında “akran liderliği” yaklaşımına dayalı eğitim programları hazırlanması),
• Ebeveyn ve Bakım verenlerin Bilinçlendirilmesi (örneğin, çocukların yaş ve gelişmelerine uygun dijital oyunlar ve bu oyunların seçiminde dikkat edilmesi gereken hususlar konusunda ebeveyn/ bakım veren ve eğiticilere yönelik içerikler oluşturulması),
• Eğitim Sisteminde Dijital Okuryazarlığın Güçlendirilmesi (örneğin, yükseköğrenimde dijital okuryazarlık ve güvenlik derslerinin seçmeli ders veya herhangi bir dersin müfredatında konu olarak yer alması),
• Çocukla Temas Halinde Olan Personelin Bilinçlendirilmesi (örneğin, teknoloji bağımlılığıyla mücadele konularında çocukla çalışan farklı meslek gruplarına yönelik eğitim içerikleri hazırlanması),
• Toplum Geneline Yönelik Bilinçlendirme Çalışmaları Yapılması (örneğin, geleneksel medya ve yeni medya araçlarıyla yeni yapımlar tasarlanırken içeriklerin ailelere ve çocuklara uygun olmasının gözetilmesi,

olarak listelenmiştir.

• Stratejik Amaç 2 Koruyucu ve Önleyici Mekanizmaların Geliştirilmesi (“Stratejik Amaç 2”) kapsamında çocukların gelişim düzeylerine uygun, güvenli, erişilebilir ve çocuk haklarına saygılı dijital ortamların oluşturulması, zararlı içeriklerin önlenmesi, çocuk dostu dijital uygulamaların geliştirilmesi ve ekran dışı alternatif faaliyetlerin teşvik edilmesi yoluyla çocukların sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesinin amaçlandığı belirtilmiştir.
• Stratejik Amaç 2’nin gerekçesi kapsamında TÜİK tarafından gerçekleştirilen Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması’nda çocukların dijital araçlarla yoğun etkileşim içinde olduğu ve bu durumun eğitim, aile içi iletişim, sosyal ilişkiler ve günlük alışkanlıklar üzerinde etkiler yarattığı belirtilmiş ve bu çerçevede, çocuk dostu ve erişilebilir dijital uygulamaların yaygınlaştırılması ile ekran dışı sportif, kültürel, sanatsal ve doğa temelli faaliyetlerin teşvik edilmesinin önem taşımakta olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda dijital güvenlik mekanizmalarının güçlendirilmesinin ve alternatif faaliyetlerin geliştirilmesinin, toplumsal düzeyde dijital güvenlik kültürünün yerleşmesine katkı sağlayacağı belirtilmiştir.
• İlgili Stratejik Amaç 2 kapsamında bulunan stratejik hedefler:

• Çocuk Dostu ve Güvenli Dijital Uygulamalar Geliştirilmesi ve Yaygınlaştırılması (örneğin, çocukların yaş, gelişim düzeyi ve özel gereksinimleri gözetilerek çocuk dostu dijital uygulamaların ve internet sitelerinin geliştirilmesi),
• Çocukların Ekran Dışı Aktivitelerle Desteklenmesi (örneğin, çocukların dijital ortam dışında zaman geçirmesini teşvik etmek amacıyla kültürel etkinlikler gerçekleştirilmesi),

olarak listelenmiştir.

• Stratejik Amaç 3 Dijital Risklere Karşı Müdahale ve Destek Mekanizmalarının Güçlendirilmesi (“Stratejik Amaç 3”) çerçevesinde dijital ortamlarda risklerle karşılaşan çocuklara yönelik zamanında, erişilebilir, bütüncül ve çocuk dostu müdahale ve destek hizmetlerinin sunulması, çocukların psikososyal ihtiyaçlarına uygun danışmanlık, yönlendirme ve iyileştirme mekanizmalarının güçlendirilmesinin amaçlanmakta olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda, eğitim kurumları, rehberlik hizmetleri ve çevrim içi destek mekanizmaları aracılığıyla erken müdahale ve psikososyal destek sağlanması hedeflendiğinin altı çizilmiştir.
• Stratejik Amaç 3 çerçevesinde Bakanlık tarafından verilen gerekçede çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları risklerin, çoğu zaman gizli ve karmaşık nitelik taşımakta olduğu ve duygusal, sosyal ve zihinsel gelişimleri üzerinde uzun vadeli etkiler yaratabileceği tespit edilmiştir. Bu çerçevede, dijital risklere maruz kalan çocukların erken dönemde tespit edilmesi, uygun kurumlara yönlendirilmesi ve etkin destek mekanizmalarından yararlandırılmasının önem arz edeceği belirtilerek (i) eğitimciler ve okul personelinin dijital risklere yönelik farkındalık ve müdahale kapasitelerinin güçlendirilmesinin, (ii) Alo 141 Güvenli İnternet Yardım Hattı ve benzeri danışma hatlarının bilinirliğinin artırılmasının ve (iii) psikososyal destek mekanizmalarının dijital risklere duyarlı hale getirilmesinin çocukların güvenli bir çevrede korunmasına katkı sağlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda, okul ve toplum düzeyinde bütüncül ve erişilebilir müdahale uygulamalarının geliştirilmesi gerektiğinin ortaya çıktığı Bakanlık nezdinde saptanmıştır.
• İlgili Stratejik Amaç 3 kapsamında bulunan stratejik hedefler:

• Dijital Risklere Yönelik Eğitim Kurumlarında Müdahale Uygulamaları Geliştirilmesi (örneğin, sınıf rehberliği programlarının ve müdahale programlarının geliştirilmesi),

• Psikososyal Destek Alanında Çalışan Personelin Niteliğinin Artırılması (örneğin, sağlıklı hayat merkezlerinde bağımlılık alanında çalışan tüm personele çocuklarda erken tanı, müdahale ve yönlendirme konusunda eğitim verilmesi),
• Psikososyal Destek Programları Geliştirilmesi (örneğin, dijital şiddete veya riskli içeriklere maruz kalan çocuklara psikososyal destek programları uygulanması),

olarak listelenmiştir.

• Stratejik Amaç 4 Yasal ve Kurumsal Düzenlemelerin Güçlendirilmesi (“Stratejik Amaç 4”) çerçevesinde çocukların dijital ortamlarda maruz kalabilecekleri risklerden korunmalarını sağlamak amacıyla çocuk haklarını esas alan, teknolojik gelişmelerle uyumlu ve güncel ihtiyaçlara yanıt verebilen yasal düzenlemelerin geliştirilmesi ile bu düzenlemelerin etkinliğini artıracak kurumsal yapıların güçlendirilmesinin amaçlanmakta olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda, çocuklara yönelik zararlı içeriklerin engellenmesi, kişisel verilerin korunması ve dijital bağımlılıkla mücadeleye ilişkin standartlar ile mevzuat altyapısının oluşturulması öngörülmüştür.
• Stratejik Amaç 4’ün gerekçesi kapsamında dijital teknolojilerin hızlı gelişiminin, çocukların çevrim içi ortamlarda karşılaştıkları risklerin artmasına ve çeşitlenmesine yol açtığı belirtilerek internet, sosyal medya ve dijital oyun kullanımındaki yaygınlaşma, siber zorbalık, dijital bağımlılık ve mahremiyet ihlali gibi riskleri beraberinde getirdiği ortaya konmuştur. Bu kapsamda ise, mevcut mevzuatın bu dönüşüme her zaman yeterli yanıt veremediği belirtilmiştir. Bu çerçevede, dijital alanda çocuk haklarının korunmasına yönelik yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun çocuk odaklı hâle getirilmesi ile teknoloji bağımlılığıyla mücadelede Bakanlık’ın görev ve sorumluluklarının netleştirilmesinin önem taşımakta olduğunun altı çizilerek kurumsal koordinasyonun ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi yoluyla çocukların güvenli bir dijital ortamda gelişim göstermelerinin sağlanmasının amaçlandığı ifade edilmiştir.

• İlgili Stratejik Amaç 4 kapsamında bulunan stratejik hedefler:

• Çocukların Dijital Ortamda Korunmasına Yönelik Mevzuat Düzenlemeleri Yapılması (örneğin, kişisel veriler bakımından gerekli düzenlemelerin ilgili mevzuat nezdinde gerçekleştirilmesi),
• Teknoloji Bağımlılığıyla Mücadeleye Yönelik Kurumsal Düzenlemelerin Yapılması (örneğin, çocukların medya kullanımına ilişkin standart uygulama rehberlerinin oluşturulması)

olarak listelenmiştir.

• Uygulamaya konacak faaliyetlerin izlenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin koordinasyon, Bakanlık’ın Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütüleceği belirtilmiştir.
• Her bir faaliyete ilişkin performans göstergeleri belirlenmiş olup, stratejik amaç, hedef ve faaliyetlerin gerçekleşme düzeyinin bu göstergeler aracılığıyla izleneceği ifade edilmiştir.
• Faaliyetlerin izlenmesine yönelik olarak Bakanlık tarafından bir raporlama formatı hazırlanacağı ve internet tabanlı bir dijital izleme sistemi oluşturulacağı belirtilmiştir.
• Benzer şekilde, sorumlu kurumlar tarafından hazırlanan yıllık raporlar, Bakanlık tarafından geliştirilecek internet tabanlı sistem üzerinden paylaşılacak; bu raporların derlenerek izleme ve değerlendirme raporlarının oluşturulacağı ifade edilmiştir.
• Eylem Planı’nın ulusal düzeyde etkin uygulanmasını teminen, Bakanlık koordinasyonunda ilgili tarafların katkılarıyla “Çocukların Dijital Dünyada Güçlendirilmesi Yıllık Faaliyet Planları” hazırlanacağı belirtilmiştir.
• Planın uygulama döneminin sona ermesine bir yıl kala, faaliyetlerin bütüncül değerlendirilmesi amacıyla “Genel Analiz ve Değerlendirme Raporu” hazırlanacağı ifade edilmiştir.

 

Eylem Planı’na buradan ulaşabilirsiniz.

 

NAZALI VERGI & HUKUK

info@nazali.com

Yukarıda yer verilen açıklamalarımız, hukuki görüş ve tavsiye niteliğinde olmayıp, konuya ilişkin genel bilgiler içermektedir; bu sebeple belirtilen konularda bir aksiyon almadan önce, bir uzmana danışmanızı tavsiye ederiz. NAZALI’ya işbu dokümanın içeriğinden kaynaklanan veya içeriğine ilişkin olarak ortaya çıkan sonuçlardan dolayı herhangi bir sorumluluk iddiasında bulunulamaz.