Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 10 Mart 2026 tarihli ve 14/492 sayılı İlke Kararı ile yatırım hizmetleri ve yatırım kuruluşlarının faaliyetlerine ilişkin uygulama esaslarının yer aldığı “Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yatırım Kuruluşlarına İlişkin Rehber”de önemli güncellemeler yapmıştır. Söz konusu düzenleme ile özellikle profesyonel müşteri ve nitelikli yatırımcı statülerinin belirlenmesi, bu statülerin korunması ve yatırım kuruluşlarının bu kapsamda yerine getirmesi gereken yükümlülüklere ilişkin uygulamada ortaya çıkan bazı tereddütlerin giderilmesi amaçlanmaktadır.
Bilindiği üzere sermaye piyasası mevzuatı kapsamında yatırımcılar genel müşteri ve profesyonel müşteri olarak sınıflandırılmakta olup, belirli finansal eşikleri sağlayan yatırımcılar ayrıca nitelikli yatırımcı olarak kabul edilmektedir. Bu sınıflandırma, yatırımcılara sunulan hizmetlerin kapsamı, yatırım ürünlerine erişim ve yatırım kuruluşlarının yatırımcıya karşı yükümlülüklerinin belirlenmesi açısından önem taşımaktadır.
Söz konusu İlke Kararı ile mevzuatta yer alan finansal tutarlar nedeniyle profesyonel müşteri ve/veya nitelikli yatırımcı sıfatını kazanmış olan yatırımcıların, bu sıfatı kazandıktan sonraki süreçte ilgili finansal tutarların altına düşmeleri halinde dahi söz konusu statülerinin devam edebilmesine imkân tanınmıştır. Bu düzenleme ile yatırımcı sınıflandırmasına ilişkin uygulamada istikrar sağlanması ve yatırımcı statüsünün kısa vadeli finansal dalgalanmalardan etkilenmemesi amaçlanmaktadır.
Öte yandan yatırım kuruluşlarının, yatırımcıların nitelikli yatırımcı statüsünü haiz olduğunu tevsik eden bilgi ve belgeleri yatırımcılardan talep etmesi ve söz konusu belgeleri saklaması gerektiği açıkça ifade edilmiştir. Bu kapsamda yatırımcı beyanlarının alınması ve gerekli belgelerin temin edilmesi süreçlerinde elektronik ortamın kullanılabilmesine de imkân tanınarak uygulamada dijital süreçlerin kullanımının önü açılmıştır. Ayrıca nitelikli yatırımcı beyanlarının iletilmesi ile talebe dayalı olarak profesyonel müşteri kabul edilme yönündeki taleplerin de elektronik ortam aracılığıyla iletilebileceği belirtilmiştir.
Düzenleme kapsamında ayrıca talebe dayalı olarak profesyonel müşteri kabul edilen yatırımcıların yanı sıra, III-39.1 sayılı Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ’in 32’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan finansal varlık şartını sağlayan yatırımcıların da nitelikli yatırımcı olarak kabul edileceği ifade edilmiştir.
Söz konusu esaslar İlke Kararı’na bağlanarak “Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yatırım Kuruluşlarına İlişkin Rehber”e “Profesyonel Müşteriler ve Nitelikli Yatırımcılara İlişkin Hususlar” başlığı altında eklenmiş olup, Rehber’in güncel hali Sermaye Piyasası Kurulu’nun internet sitesinde yayımlanmaktadır.
NAZALI VERGI & HUKUK