20 Mayıs 2026 tarihli ve 33259 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği” ile “Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2026/3)” kapsamında, yeni gıdaların piyasaya arzına ilişkin usul ve esaslar ilk kez kapsamlı şekilde düzenlenmiş; yeni gıdaların izin süreçleri, bilimsel değerlendirme kriterleri ve başvuru prosedürleri belirlenmiştir.
1. Düzenlemenin Kapsamı
Yeni düzenlemeler kapsamında, 31.12.2025 tarihinden önce ülkemizde insan tüketimine yönelik olarak önemli ölçüde kullanılmayan ve Yönetmelikte sayılan kategorilerden en az birine giren gıdalar “yeni gıda” olarak tanımlanmıştır. Bu kapsamda özellikle:
“yeni gıda” kapsamında değerlendirilebilecektir.
Bununla birlikte Yönetmelik; GDO mevzuatı, gıda katkı maddeleri, aroma vericiler ve belirli dikey gıda kodeksi düzenlemeleri kapsamındaki ürünlere uygulanmayacaktır. Ayrıca Yönetmelik kapsamında domuz ve böcek kaynaklı yeni gıdalara ilişkin başvuru ve bildirimlerin kabul edilmeyeceği de açıkça düzenlenmiştir.
2. Yeni İzin ve Başvuru Sistemi
Yeni düzenleme ile yalnızca Bakanlık tarafından izin verilerek “Yeni Gıdalar Listesi”ne eklenen ürünlerin piyasaya arzına izin verilecektir. Bu kapsamda gıda işletmecileri bakımından:
ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.
Yönetmelik ile ayrıca, diğer ülkelerde geleneksel tüketim geçmişi bulunan gıdalar bakımından ayrı bir bildirim ve başvuru sistemi öngörülmüş; güvenilir tüketim geçmişine dayalı özel değerlendirme prosedürleri düzenlenmiştir. Uygulama Tebliği kapsamında ise başvurularda sunulması gereken teknik dosya içerikleri, bilimsel veri gereklilikleri, toksikolojik değerlendirmeler, maruz kalma analizleri ve başvuruların geçerlilik incelemelerine ilişkin detaylı usuller belirlenmiştir.
3. Değerlendirmeler
Söz konusu düzenlemeler ile Türkiye’de ilk kez kapsamlı bir “yeni gıda” regülasyon sistemi oluşturulmuştur. Düzenlemenin özellikle:
alanlarında faaliyet gösteren üretici, ithalatçı ve dağıtıcı şirketler bakımından önemli sonuçlar doğurması beklenmektedir.
Yeni sistem ile, piyasaya arz edilmesi planlanan ürünlerin “yeni gıda” niteliği taşıyıp taşımadığının önceden değerlendirilmesi önem kazanmıştır. Özellikle yeni üretim teknikleri kullanılan ürünler bakımından bilimsel veri, toksikolojik çalışma ve teknik dosya yükümlülüklerinin ciddi ölçüde artacağı öngörülmektedir.
Bunun yanında düzenleme, Avrupa Birliği’nin yeni gıdalara ilişkin mevzuatıyla büyük ölçüde paralel bir sistem öngörmektedir. Uluslararası pazarda faaliyet gösteren şirketler açısından uyum süreçleri daha da önem kazanmaktadır.
Bu kapsamda, gıda işletmecilerinin ürün portföylerini ve piyasaya arz süreçlerini yeni düzenlemeler doğrultusunda gözden geçirmeleri; özellikle yeni içerik, yeni üretim yöntemi veya yenilikçi bileşen içeren ürünler bakımından ön değerlendirme süreçlerini yürütmeleri önem arz etmektedir.
4. Yürürlük
Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği ile Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği, 20 Mayıs 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Detaylı bilgi için değişikliğe buradan ulaşabilirsiniz.
NAZALI VERGI & HUKUK