Ajanda

SÖZLEŞMELERİN DÖVİZ CİNSİNDEN VEYA DÖVİZE ENDEKSLİ OLARAK YAPILABİLME OLANAKLARI İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER

13.03.2025

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin 2008-32/34 Sayılı Tebliğ’de (“Tebliğ”) Türkiye’de yerleşik kişiler arasında akdedilecek sözleşmelerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak düzenlenmesine ilişkin temel esaslar yer almaktadır.

Tebliğ hükümlerinde yapılan son değişiklik ise 06.03.2025 tarihli ve 32833 sayılı Resmî Gazete’de ilan edilen Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin 2008-32/34 Sayılı Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair 2025-32/72 sayılı Tebliğ’dir.

Yapılan bu son değişiklikle birlikte Tebliğ kapsamında yapılan düzenlemelerin genel bir özetini aşağıda bilginize sunmaktayız. Önemle belirtmek isteriz ki, çalışmamız tüm hükümleri içermemekte olup her bir sözleşme ve işlem için somut olayın özellikleri değerlendirilmelidir.

 

SÖZLEŞMELER

DÖVİZ CİNSİNDEN VEYA DÖVİZE ENDEKSLİ OLAMAZ

 

DÖVİZ CİNSİNDEN VEYA DÖVİZE ENDEKSLİ OLABİLİR

 

İş sözleşmeleri

 

X

 

Yurtdışında ifa edilecek hizmetlere ilişkin iş sözleşmeleri

 

 

X

Gemi adamlarının taraf olduğu iş sözleşmeleri

 

 

X

Türk vatandaşı olmayan ancak Türkiye’de yerleşik kişilerin taraf olduğu iş sözleşmeleri

 

 

X

Türk vatandaşı olmayan ancak Türkiye’de yerleşik kişilerin taraf olduğu sözleşmeler ile yurtdışında yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu yahut doğrudan veya dolaylı olarak %50 ve üzeri pay sahipliği ya da ortak kontrol ve/veya kontrol hakkına sahip oldukları şirketlerle akdedilen iş sözleşmeleri

 

 

X

Serbest bölgelerde faaliyet gösteren şirketlerin işveren sıfatıyla taraf olduğu iş sözleşmeleri

 

 

X

Eser sözleşmeleri

 

X

 

Döviz cinsinden maliyet içeren eser sözleşmeleri

 

 

X

Hizmet sözleşmeleri

 

X

 

Danışmanlık, aracılık ve taşımacılık sözleşmeleri

 

X

 

Türk vatandaşı olmayan kişilerin taraf olduğu hizmet sözleşmeleri

 

X

İhracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri

 

 

X

Türkiye’de yerleşik kişilerin yurtdışında gerçekleştirecekleri faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri

 

 

X

Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri ve Türkiye’de başlayıp yurtdışında sonlanan, yurtdışında başlayıp Türkiye’de sonlanan veya yurtdışında başlayıp yurtdışında sonlanan hizmet sözleşmeleri

 

 

X

Türkiye’de yerleşik kişilerin Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan belgeli konaklama tesislerinde akdedeceği konaklama hizmet sözleşmeleri

 

 

X

Yurtdışında yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu yahut doğrudan veya dolaylı olarak %50 ve üzeri pay sahipliği ya da ortak kontrol ve/veya kontrol hakkına sahip oldukları şirketler ile serbest bölgelerdeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin hizmet alan sıfatıyla taraf olduğu hizmet sözleşmeleri

 

 

X

Bilişim teknolojileri kapsamında yurtdışında üretilen yazılımlara ilişkin satış sözleşmeleri ile yurtdışında üretilen donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmeleri

 

 

X

Menkul satış sözleşmeleri

 

 

X

Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri taşıt satış sözleşmeleri

 

X

 

Türkiye’de yer alan, konut ve çatılı işyerleri dahil gayrimenkulleri konu edinen satış sözleşmeleri

 

X

 

Konusu, konut ve çatılı işyerleri dahil, Türkiye’de yer alan ve Türk vatandaşı olmayan Türkiye’de yerleşik kişilerin alıcı olarak taraf olduğu gayrimenkul satış sözleşmeleri

 

 

X

Konusu, konut ve çatılı işyerleri dahil, Türkiye’de yer alan ve yurtdışında yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu ile doğrudan veya dolaylı olarak %50 ve üzerinde pay sahipliklerinin veya ortak kontrol ve/veya kontrolüne sahip bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin alıcı olarak taraf olduğu gayrimenkul satış sözleşmeleri

 

 

X

Konusu konut ve çatılı işyerleri dahil, Türkiye’de yer alan gayrimenkullerin kiralanması olan kiralama sözleşmeleri

 

X

 

Türk vatandaşı olmayan Türkiye’de yerleşik kişilerin alıcı olarak taraf olduğu, konusu konut ve çatılı işyerleri dahil, Türkiye’de yer alan gayrimenkul olan kiralama sözleşmeleri

 

 

X

Yurtdışında yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu ile doğrudan veya dolaylı olarak %50 ve üzerinde pay sahipliklerinin veya ortak kontrol ve/veya kontrolüne sahip bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin kiracı olarak taraf olduğu gayrimenkul kiralama sözleşmeleri

 

 

X

Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan belgeli konaklama tesislerinin işletilmesi amacıyla kiralanmasıyla ilgili gayrimenkul kiralama sözleşmeleri

 

 

X

Gümrüksüz satış mağazalarının kiralanmasına ilişkin gayrimenkul kiralama sözleşmeleri

 

 

X

Finansal kiralama (leasing) sözleşmeleri

 

X

 

Gemilere ilişkin finansal kiralama (leasing) sözleşmeleri

 

 

X

32 sayılı Karar’ın 17 (yurt dışından temin edilen krediler) ve 17/A (yurt içinden temin edilen krediler) maddeleri kapsamında yapılacak finansal kiralama (leasing) sözleşmeleri

 

 

X

Kamu kurum ve kuruluşları ile

Türk Silahlı Kuvvetlerini

Güçlendirme Vakfı şirketlerinin taraf olduğu sözleşmeler

 

 

X

Kamu kurum ve kuruluşları ile

Türk Silahlı Kuvvetlerini

Güçlendirme Vakfı şirketlerinin taraf olduğu gayrimenkul satış sözleşmeleri

 

X

 

Kamu kurum ve kuruluşları ile

Türk Silahlı Kuvvetlerini

Güçlendirme Vakfı şirketlerinin taraf olduğu gayrimenkul kiralama sözleşmeleri

 

X

 

Kamu kurum ve kuruluşlarının taraf olduğu döviz cinsinden veya dövize endeksli ihaleler, sözleşmeler ve milletlerarası antlaşmaların ifası kapsamında gerçekleştirilecek olan projeler dahilinde yükleniciler veya görevli şirketlerin ve bunların sözleşme imzaladığı tarafların üçüncü taraflarla akdedeceği veya söz konusu projeler çerçevesinde akdedilecek sözleşmeler

 

 

X

Kamu kurum ve kuruluşlarının taraf olduğu döviz cinsinden veya dövize endeksli ihaleler, sözleşmeler ve milletlerarası antlaşmaların ifası kapsamında gerçekleştirilecek olan projeler dahilinde; yüklenicilerin üçüncü taraflarla akdedeceği gayrimenkul satış ve iş sözleşmeleri

 

X

 

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile bu Kanuna dayalı olarak yapılan düzenlemeler çerçevesinde sermaye piyasası araçlarının (yabancı sermaye piyasası araçları ve depo sertifikaları ile yabancı yatırım fonu payları da dahil olmak üzere) döviz cinsinden oluşturulması, ihracı, alım satımı ve yapılan işlemlere ilişkin 32 Sayılı Karar hükümleri saklı kalmak kaydıyla yapılan sözleşmeler

 

 

X

4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin

Düzenlenmesi Hakkında

Kanun kapsamında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin olarak yapılan sözleşmeler ve bu işlemlerle ilgili olarak bankaların taraf olduğu sözleşmeler

 

 

X

Türkiye’de yerleşik yolcu, yük veya posta taşıma faaliyetinde bulunan ticari havayolu işletmeleri; hava taşıma araçlarına, motorlarına ve bunların aksam ve parçalarına yönelik teknik bakım hizmeti veren şirketler; sivil havacılık mevzuatı kapsamında havalimanlarında yer hizmetleri yapmak üzere çalışma ruhsatı alan veya yetkilendirilen kamu ya da özel hukuk tüzel kişiliği statüsündeki kuruluşlar ile söz konusu kuruluşların kurdukları işletme ve şirketler ile doğrudan veya dolaylı olarak sermayelerinde en az yüzde elli hisse oranına sahip olduğu ortaklıkların Türkiye’de yerleşik kişilerle akdedeceği gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri

 

X

 

Türkiye’de yerleşik yolcu, yük veya posta taşıma faaliyetinde bulunan ticari havayolu işletmeleri; hava taşıma araçlarına, motorlarına ve bunların aksam ve parçalarına yönelik teknik bakım hizmeti veren şirketler; sivil havacılık mevzuatı kapsamında havalimanlarında yer hizmetleri yapmak üzere çalışma ruhsatı alan veya yetkilendirilen kamu ya da özel hukuk tüzel kişiliği statüsündeki kuruluşlar ile söz konusu kuruluşların kurdukları işletme ve şirketler ile doğrudan veya dolaylı olarak sermayelerinde en az yüzde elli hisse oranına sahip olduğu ortaklıkların Türkiye’de yerleşik kişilerle akdedeceği gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri dışındaki sözleşmeler

 

 

X

Sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayan sözleşmeler kapsamında düzenlenecek kıymetli evraklar

 

X

 

Uluslararası piyasalarda fiyatı döviz cinsinden belirlenen kıymetli madenlere ve/veya emtiaya endekslenen ve/veya dolaylı olarak dövize endekslenen sözleşmeler

 

 

X

 

NAZALI VERGI & HUKUK

info@nazali.com

Yukarıda yer verilen açıklamalarımız, hukuki görüş ve tavsiye niteliğinde olmayıp, konuya ilişkin genel bilgiler içermektedir; bu sebeple belirtilen konularda bir aksiyon almadan önce, bir uzmana danışmanızı tavsiye ederiz. NAZALI’ya işbu dokümanın içeriğinden kaynaklanan veya içeriğine ilişkin olarak ortaya çıkan sonuçlardan dolayı herhangi bir sorumluluk iddiasında bulunulamaz.